590
V. SỰ TÍCH ANH HÙNG NÔNG DÂN
94. CỐ GHÉP
Ngày xưa, ở dưới chân núi Hồng-lĩnh về phía Đông nam, có một xóm nhỏ
gồm mấy gia ñình ñánh cá. Họ luôn sống giữa những tiếng gầm thét của sóng
biển. Nhưng không may, một ngày kia, một trận bão lớn ñã cuốn ñi khá nhiều
nhân mạng cùng thuyền mảng và lưới chài xuống thủy phủ. Những người sống
sót hết ñường sinh nhai, ñành rủ nhau ngày ngày lên núi kiếm củi ñem về bán ở
chợ. Đó là nghề ít vốn nhất nhưng lại là nghề mệt nhọc nhất ñối với họ, vì sườn
núi phía họ ở mọc dựng ñứng như bức tường, muốn leo núi với gánh củi trên vai
không thể không ñi ñường vòng ngoắt ngoéo qua bao nhiêu thôn xóm khác.
Thành ra, rừng thì gần nhưng ñường thì lại quá xa. Cho nên mọi người ước làm
sao có một con ñường từ xóm thẳng lên núi ñể ñi ñược nhanh chóng.
Bấy giờ trong xóm có một ông lão nhà nghèo sống với vợ con trong một túp
lều. Người ta gọi ông là cố Đương, là vì hễ gặp việc gì khó khăn, bất kì việc của
ai, ông ñều ra ñương lấy và quyết làm kì ñược. Thấy việc trèo núi phải ñi ñường
vòng rất xa, cố Đương cho là việc vô lý hết sức. Thường những lúc rảnh rỗi, ông
vẫn một mình lần mò bám ñá leo cây ñể tìm con ñường ñi kiếm củi gần nhất.
Nhưng mỗi khi ñứng trước sườn núi cheo leo ông vẫn bực mình, nghĩ bụng: -
"Nếu không ghép ñá thành bậc thang thì ñừng có hòng vượt lên khỏi mấy cái
dốc này!". Ông ñem ý ấy hỏi vợ. Vợ ông cho là việc rồ dại. Ông hỏi thử một vài
người làng, họ ñều lắc ñầu bảo:
- Không ñược ñâu cố Đương ạ! Chúng ta còn phải lo miếng ăn hàng ngày ñã
chứ!
Cố Đương trầm ngâm bảo họ:
- Cứ mỗi lần phải ñi "năm xóm cây ña, ba xóm cây thị" ñể vào nơi lấy củi, tôi
lại muốn lộn tiết lên ñược!
Năm tuần trăng trôi qua. Nghề kiếm củi ñã trở nên nghề chính của mấy gia
ñình ñánh cá thất bại kia. Họ ñã yên tâm với nghề nghiệp mới. Chỉ trừ có cố
Đương là chưa thật yên tâm. Một hôm cố bảo vợ:
- Từ ngày mai trở ñi, bà gắng ñi kiếm củi một mình. Còn tôi, tôi sẽ tìm cách
trổ một con ñường mới lên núi. Ngày nào tôi làm xong, hai vợ chồng mình tha
hồ ñi củi.
Người vợ vốn biết tính chồng hễ nói là làm, nhưng lần này thì bà hết sức can
ngăn: