713
hậu. Hữu tướng cho biết là nhà vua muốn kén làm phò mã. Khi gặp vua thì quả
như thế. Ở ñây anh gặp hai người bạn rượu là Chu Biền và Điền Tử Hoa. Công
chúa rất xinh ñẹp làm anh vui lòng. Tiếp ñấy là một cuộc ñời khoái lạc. Ít lâu,
vua bổ làm thái thú quận Nam-kha. Anh xin phép cho hai bạn cùng ñi. Đến nơi,
cùng hai bạn coi việc quân vài mươi năm, có chính tích tốt, ñược dân mến, vua
trọng, ñược ban thực ấp và phong tước. Vợ anh ñẻ ñược năm trai hai gái, con trai
làm quan, con gái gả cho họ vua, vinh hiển không ai sánh kịp. Rồi có quân nước
Đàn-la ñến cướp, vua sai ñi ñánh. Anh sai Chu Biền ñem ba vạn quân ñi. Nhưng
Biền khinh ñịch, bị thua rồi chết. Sau ñó, công chúa chết, anh từ chức về triều.
Từ ñấy buông tuồng ra oai ra phúc. Có kẻ gièm, vua sai thu thị vệ, cấm ñi lại;
anh lại càng oán. Vua nhân khuyên anh về thăm quê, anh không muốn về. Vua
cho biết anh không phải quê ở ñây. Anh bỗng hiểu ra, nhận lời. Hai sứ giả áo tía
lại ñưa ñi. Đến nhà, xuống xe, bỗng giật mình tỉnh dậy thì thấy mình còn nằm
mà khách vẫn còn ở ñó. Bèn kể cho họ nghe, mọi người dắt nhau ñến hốc cây
hòe. Họ khoét rộng rồi chui vào, càng vào càng rộng, trong có tổ kiến ñộ vài
hộc; có ñộ mươi con to, các con kia không dám ñến gần, biết ñấy là vua quan
nước Hòe-an. Trong cùng có một lỗ xuyên lên cành Nam, ở ñây cũng có tổ kiến,
biết ñấy là quận Nam-kha. Lại dò theo các cành khác, biết ñấy là nơi mình
thường ñi săn, hoặc là nơi mình chôn vợ. Anh lại nhớ ñến cuộc chiến tranh với
nước Đàn-la, bèn cố ñi tìm xung quanh, thì ra ñó là một tổ kiến khác ở trong một
cây ñàn. Nhớ lại hai người bạn rượu là Chu Biền và Điền Tử Hoa, anh cho
người ñi tìm, thì thấy Chu Biền ñã chết, còn người kia ñang nằm trên giường
bệnh
1
.
Người Nghệ-an còn có một truyện, tuy khác về nội dung nhưng cùng một kiểu
kết cấu:
Một người ngủ trưa, chiêm bao thấy một người khách ăn mặc lịch sự ñến mời
ñi chơi. Người ấy ñi theo ñến nhà thì thấy nhà cửa bằng ñất nhưng san sát như
phố xá, trang hoàng rất ñẹp, thấy mọi người thầy tớ vợ con ñề huề, làng xóm
ñông ñúc. Ngồi một lát thì có một ñám người ăn mặc lịch sự ra tiếp, và ñề nghị:
- "Chúng tôi ở chốn này ñã bốn năm ñời, bây giờ nhà ông tự dưng vô cớ lấn vào
ñất chúng tôi, vậy xin tránh ñi chỗ khác cho".
Người ấy tỉnh dậy không hiểu thế nào cả. Sau tìm thầy bói nổi tiếng. Thầy
gieo quẻ, bảo nhà "bất an", phải ñào nền nhà ñổ ñi mới hết. Người ấy sai ñào thì
cùng cả ba gian ñều ñông ñặc những kiến cánh. Liệu không thể trừ hết ñược,
người ấy ñành dời nhà ñi chỗ khác.
Về sau gặp một pháp sư có thuật ñuổi kiến, người này ñược pháp sư bày cho
một phép là vào mồng một Tết, bắc một nồi rang không lên bếp, tay rang miệng
1
Theo Thái-bình quảng ký và Đường nhân tiểu thuyết
