712
Bỗng có cung nữ chạy vào kêu: có yêu quái vào cửa cung. Đậu hoảng sợ ñến
yết kiến vua. Vua cầm tay khóc nói: - "Nước lâm nguy biết sao bây giờ". Rồi
ñưa cho Đậu xem một tập tâu của ñại thần, trong ñó nói: có một con mãng xà dài
nghìn trượng ñến phía ngoài cung, từng nuốt sống hàng vạn mạng người, ñi ñến
ñâu lâu ñài trúc ñổ ñến ñó. Từ xưa chưa có họa nào lớn bằng. Xin bệ hạ kíp rời
hoàng gia ngay ñi. Đậu ñọc xong tái mặt. Liền ñó một cung nữ chạy ñến tâu: -
"Yêu quái ñã ñến". Cả ñiện kêu khóc như ri. Vua cũng khóc bảo: - "Tiểu nữ làm
lụy tiên sinh". Đậu thẹn thò, trở về thấy vợ cùng người hầu ñang ôm ñầu kêu
khóc. Vợ bảo chồng: - "Chàng ñưa thiếp ñi ñâu?". Đáp: - "Nhà tôi nghèo chỉ có
ba gian lều cô có ở ñược chăng?" - "Việc ñã gấp như thế còn lựa chọn làm gì?".
Đậu ñưa vợ về. Vợ cho là chỗ này yên ổn, xin chồng làm nhà ngay ñể vua cha
và dân cả nước dời ñến ở. Đậu ngần ngại, vợ kêu khóc thảm thiết. Tới ñây, Đậu
tỉnh dậy.
Nghe tiếng ong vo ve trên gối, Đậu kể lại chuyện chiêm bao cho bạn nghe.
Bạn khuyên anh nên làm tổ ong. Làm vừa xong ñã thấy ong bay tới liên tục. Dò
xem mới biết là bầy ong của ông lão hàng xóm. Người ta kể chuyện họ Đậu cho
ông lão hàng xóm nghe, ông lão nhìn vào tổ ong của mình thì thấy vắng tanh
vắng ngắt, lại có con rắn dài chừng một trượng, nằm khoanh trong ñó bèn bắt
giết.
Người Nghệ-an cũng có kể một truyện, cũng có nội dung gần gũi:
Xưa có một ông quan ra trấn ở một quận ngoài. Một hôm, quan cùng với
khách ăn tiệc uống rượu dưới một cây hòe lớn. Rượu say, quan nằm ngủ dưới
gốc cây ấy. Bỗng chiêm bao thấy có bậc ñại phu nước Đại hòe mời mình vào
triều gặp gỡ và cuối cùng gả cho một nàng công chúa. Ông ta lưu lại ñấy làm
tướng võ rồi tướng văn, cuộc ñời vinh hiển trải ñã mười năm. Khi tỉnh dậy thì
thấy mình vẫn còn nằm ở gốc hòe. Nhìn vào hốc cây thấy có một tổ kiến, trong
ñó có một con kiến chúa, xung quanh có những con kiến nhỏ chầu chực và hầu
hạ y như ở triều ñình mà mình ñã trải qua trong giấc mộng
1
.
Truyện vừa kể chắc là chịu ảnh hưởng của truyện Thái thú Nam-kha của
Trung-quốc:
Ngày xưa có Thuần Vu Phần là tay chơi bời hào hiệp, hay rượu, nhà ở quận
Quang-lăng; gần nhà có một cây hòe rất lớn, bóng cây um tùm che ñến vài mẫu.
Nhân ngày sinh nhật, Thuần mời khách tới ñó uống rượu. Rượu say, Thuần ñược
khách dìu về nhà. Nằm một mình, anh chiêm bao thấy hai vị sứ giả áo tía ñến
bảo có vua nước Hòe-an triệu. Anh lên xe ñi, xe chui vào hốc cây hòe rồi bỗng
tiến ñến một nơi có thành quách, nhà cửa, xe kiệu, người ñi lại ñông ñúc. Đến
cửa thành thấy chữ ñề "Đại hòe an quốc". Nghỉ ở quán có hữu tướng tiếp ñãi rất
1
Theo Bản khai thôn Hướng-dương
