745
123. SỰ TÍCH ĐÌNH LÀNG ĐA HÒA
Ngày xưa ở làng Đa-hòa có một ông thầy phù thủy cao tay, tên là Dọng.
Không những ông có nhiều phép lạ mà còn có lòng thương người.
Từ lâu, ông ñược bầu làm hương trưởng, và ñược dân trong vùng kính phục.
Hồi ấy làng Đa-hòa gặp mấy năm hạn hán, mùa mất liên tiếp, dân tình cơ cực.
Nhiều người phải ñem vườn ruộng ñi cầm ñi bán. Nhưng giá gạo ngày một cao,
ruộng ngày một hạ. Cuối cùng ruộng ñất của dân ñều vào tay mấy tên trọc phú.
Thấy vậy, ông Dọng nghĩ cách ñể cứu giúp người nghèo. Ông bảo bọn nhà giàu:
- Thần thánh phù hộ cho các người, bao nhiêu ruộng nhà nghèo ñều lấy về ban
cho một số người có của. Đó là lộc thánh. Nhưng nếu không biết tạ ơn thì rồi có
lúc sẽ bị thánh phạt ñấy.
Biết ông là người có thể thông ñược với thần, bọn nhà giàu lo sợ, hỏi ông:
- Muốn tạ ơn thánh thì phải làm gì?
Ông Dọng ñáp:
- Làng ta vốn không có ñình. Thánh ngự về không có cái mà ở. Vậy phải mau
mau dựng một cái ñình.
- Dựng ñình tốn kém lắm sao có thể làm nổi.
- Nhà giàu bỏ của, nhà nghèo bỏ công, mỗi người vun ñắp một tý thì việc lớn
không mấy chốc mà thành. Nếu ñược như vậy, tôi tuy bất tài cũng xin ñứng ra
ñốc công.
Bọn nhà giàu nghe lời ông. Chúng bèn họp làng quyết ñịnh dựng ñình: những
người có của thì quyên tiền, còn người nghèo thì gánh ñất gánh cát. Ông Dọng
thân hành thu góp tiền nong và làm người ñôn ñốc. Ông bảo bọn trọc phú:
- Thần thánh ñều có con mắt, "sởi lởi trời gởi của cho, quăn co trời gò của lại".
Hằng tâm hằng sản ai bỏ nhiều thì ñược phúc nhiều.
Chúng nghe nói ñều thi nhau quyên những món tiền lớn và góp lại trao cho
ông. Nhưng thu ñược bao nhiêu ông phân phát cho dân ñói bấy nhiêu. Ông bảo
họ gánh ñất ñắp thành nền ñình, xung quanh trồng bờ giậu cho kín, ở sân ñình
trồng các thứ cây cối kể cả các loại cây dây như cây bìm hìm, v.v... Đoạn, ông
hẹn với bọn trọc phú ba tháng nữa ñình sẽ hoàn thành. Bọn trọc phú thấy ông
phân phát hết tiền thì sinh nghi, nhưng thấy ông nói cứng, thì lại nửa tin, nửa
ngờ. Vả xưa nay ông chưa từng thất hẹn với ai, nên cũng không dám hỏi.
Thời gian trôi qua, nền ñình ñã ñắp xong, tiền quyên góp ñã nhiều, hạn cũng
sắp hết mà chưa thấy ñộng tĩnh gì cả. Thấy gỗ lạt không có một que, gạch ngói
