762
cả mắt thì anh ñầy tớ vẫn bình thản ñứng ở góc sân ñể ñợi phú ông trả lời. Cuối
cùng, phú ông ñành phải van lạy xin ñược thả ra và hứa sẽ gả con gái cho anh,
không dám nuốt lời nữa.
Bấy giờ anh chàng bèn hô lên mấy tiếng: - "Khắc xuất! Khắc xuất!". Lập tức,
phú ông và mọi người rời khỏi cây tre. Sau ñó chàng rể cùng họ nhà trai cắp gói
ra về. Còn anh nông phu từ ñó ñược vợ như mong ước
1
.
KHẢO DỊ
Tình tiết người dính vào tre lằng nhằng một lũ tương tự với tình tiết người
dính vào ngỗng kéo nhau ñi một ñoàn của một truyện cổ tích Đức do Grim
(Grimm) sưu tầm: Con ngỗng vàng. Đại khái có một chàng ngốc vào rừng ñốn
củi, nhờ chia bánh và rượu cho một ông tiên trá hình nên ñược ông cho một con
ngỗng có bộ lông bằng vàng (Trước ñó, hai người anh của chàng ngốc vì xấu
bụng không chia bánh và rượu nên chỉ bị thương mà không ñược gì). Về ñến
quán nghỉ có ba cô gái con chủ quán lần lượt ñến ñịnh nhổ trộm lông nhưng bị
dính chặt vào ngỗng. Anh mang ngỗng ñi, kéo theo cả ba cô. Cha xứ và những
người khác ñến gỡ hộ cũng bị dính vào thành một chuỗi dài. Đến kinh ñô, một
công chúa cả ñời không cười, thấy thế thì cười ầm lên. Để cho chàng ngốc
không lấy ñược công chúa như ñã hứa trước ñây (gả công chúa cho người nào
làm cho nàng cười ñược), vua lần lượt bắt anh phải uống một hầm rượu, ăn một
núi bánh, chế ra một con tàu ñi ñược cả trên cạn lẫn dưới nước. Nhờ có ông tiên,
anh ñã giải quyết ñược cả ba việc, và sau ñó ñược kết duyên với công chúa
2
.
1
Theo lời kể của người miền Bắc.
2
Trong Truyện cổ dân gian của các dân tộc Việt-nam, tập IV, có kể truyện Con ngỗng kỳ lạ
cũng có những nét gần với truyện trên. Như sau:
Một người nghèo ñông con, một hôm lên rừng bỗng thấy một tiên ông ñánh nhau với một con
quỷ. Anh giương ná toan bắn vào quỷ. Quỷ sợ bỏ chạy. Tiên ông thoát nạn, tặng anh một con
ngỗng, dặn khi nào ñói thì bắc nồi lên bếp hô: - "Ngỗng vào nồi ñi!" ngỗng sẽ rùng mình rụng
hết lông nhảy vào nồi. Ăn xong bỏ xương lại một ñống rồi hô: - "Ngỗng ñứng dậy!" thì ngỗng
sẽ sống lại. Từ ñó nhà anh không lo ñói.
Lão nhà giàu nghe tin anh có con ngỗng lạ, ñòi mua nhưng anh không bán. Lão ñến bắt trộm
nhưng khi ñược ngỗng, dẫu hô hết hơi, ngỗng vẫn không làm theo ý mình. Tức mình lão dùng
gậy ñánh. Không ngờ gậy vừa giáng xuống thì dính liền vào ngỗng, còn ñầu kia dính vào tay
lão, không dứt ra ñược. Thấy lão kêu cứu, vợ lão chạy ra gỡ lại bị dính vào gậy, lũ con gái
xông vào cũng bị dính nốt. Ngỗng lôi cả nhà lão nhà giàu ra chợ rồi lôi về nhà chủ. Anh chờ
cho lão nhà giàu cầu khẩn chán chê mới hô mấy tiếng: - "Ngỗng vào nồi ñi" ñể giải thoát cho
lão nhà giàu và vợ con lão.
Chúng tôi ngờ rằng truyện này ít nhiều có chịu ảnh của chuyện kia.
