899
ñây thần cởi áo ñắp cho trong lúc anh ñang ngủ trần truồng. Đoạn này có người
kể: do việc thu nhặt thi hài của một quan tướng chết trận bỏ vào chum chôn cất
tử tế nên anh ñược linh hồn quan tướng ñó trả ơn bằng cách tặngmột cái "áo giáp
thần kỳ" (có phép tàng hình). Anh mặc áo về, vợ anh chỉ nghe tiếng mà không
thấy người, sau ñó họ mới biết sự mầu nhiệm của cái áo.
Rồi anh cũng vào kho lấy tiền bạc của nhà vua phân phát cho dân nghèo,
nhưng khi áo rách, không phải anh lấy mụn giẻ vá mà dùng giấy dán lại. Bọn
lính gác kho cũng tưởng có con bướm nào ñó bay vào bay ra, và cũng dùng lưới
chụp ñược. Cuối cùng anh cũng ñược thả ra ñể tìm kế chống giặc. Anh bèn xin
vua rèn cho "một mã tấu ngàn cân" và xin vài chục lính theo mình.
Thắng trận trở về, anh không nhận vàng bạc chức tước, nói: - "Vàng bạc phát
cho dân nghèo, chức tước nhường cho người coi kho". Rồi tiếp tục nghề câu cá
1
.
Theo chúng tôi, truyện của ta ở trên có lẽ bắt nguồn từ truyện của ñồng bào
Tày.
Người Sơn-tây cũng có một truyện Chiếc áo tàng hình nhưng nội dung khác
với truyện trên và có dáng dấp một truyện khôi hài:
Một người ñốn củi một hôm chặt một cây duối. Thần cây duối hiện ra xin
ñừng chặt, rồi tặng một chiếc áo tàng hình. Mừng quá, người ấy mặc vào ñi khắp
nơi và tự cho mình có quyền lục lọi phá phách và tước ñoạt. Một nhà nọ có giỗ,
người ấy trèo lên bàn thờ ăn vụng. Chủ nhà cho là ông bà hiện về hưởng cỗ của
con cháu nên không khai trình gì cả. Các nhà khác khi cúng giỗ ñều bị người ấy
ñến ăn như vậy, nhưng họ vẫn vui mừng tin rằng ông bà linh thiêng.
Vợ thấy chồng từ ngày có áo trở nên bê tha, say sưa suốt ngày nên rất bực
mình, bèn ñốt quách cái áo. Mất áo, người ấy lại vác rìu ñến chặt cây duối. Thần
hiện ra bảo hãy lấy tro của cái áo nhào nước cho ñều rồi bôi khắp người, cũng sẽ
màu nhiệm như mặc áo. Người ấy làm y như lời, và từ ñấy những cuộc ăn vụng
cỗ bàn các nhà lại tiếp tục. Chẳng may một hôm bị chủ nhà nọ hắt phải chén
nước vào lưng do ñó tro bị trôi mất, lộ ra hai mông ñít. Cho là ma quỷ hiện hình,
chủ nhân cầm gậy nện vào mông làm cho anh chàng chết ngất
2
.
Người Ma-rốc (Maroc) có truyện Đứa con người thợ vá giày cũng có nhân vật
tàng hình, nhưng nội dung lại khác nữa:
Một anh chàng con của một người thợ vá giày tương tư một nàng công chúa
ñến phát ốm. Người bố vốn có phép làm cho người ta trở nên vô hình, bèn vẽ lên
trán con một ñạo bùa. Anh chàng ñường hoàng ñi vào chốn cấm cung của công
chúa mà không một ai biết cả. Khi công chúa ăn, anh cũng ăn cùng một ñĩa. Đĩa
1
Theo lời kể của ñồng bào Tày ở Cao-bằng và theo Hoàng Quyết, sách ñã dẫn.
2
Theo lời kể của người Sơn-tây.
