911
Một hôm ở nhà giam người ta phơi thóc ñể bắt tù phạm xay giã. Anh học trò
ñược bọn lính cắt cho công việc canh gà là việc nhẹ nhất. Anh ngồi ở một góc
sân nhìn ra. Bầy gà trong trại thấy có thóc thì rủ nhau mò tới kiếm ăn. Nhưng
anh học trò bỗng nhớ tới lời dặn thứ ba của thầy nên cứ ñể cho gà ăn mà không
chịu xua. Bọn lính gác thấy vậy mắng anh:
- Sao bảo canh gà mà mày cứ ngồi trơ ra như phỗng thế?
Anh chỉ cười khì không ñáp. Sau ñó mấy lần bầy gà lại sà vào, anh vẫn ngồi
nhìn và không nhúc nhích. Thấy vậy, bọn lính cho anh là một tên bướng bỉnh,
sẵn roi quất cho một trận. Anh nhăn nhó kêu khóc rầm lên. Lúc bấy giờ quan
ñang ngồi ở công ñường, nghe tiếng ồn ào, vội sai người ñến xem chuyện gì.
Khi biết ñầu ñuôi, quan bèn cho gọi anh tới và hỏi:
- Anh là học trò mà lại là kẻ có tội, vậy tại sao lại bướng thế? Người ta thương
hại chỉ bắt xua gà là công việc nhẹ, sao anh nhất ñịnh không chịu làm?
Anh học trò ñáp:
- Bẩm quan, trước khi ra về thầy học của tôi có cho tôi bốn câu thơ ñể phòng
thân. Tôi ñã theo hai câu ñầu, nhờ ñó tránh ñược tai nạn, nên câu thứ ba không
thể không theo.
- Thơ như thế nào? - Quan hỏi.
- Câu thứ nhất là "Gặp ñình chớ tới". Suýt nữa tôi ñã tự chuốc lấy cái chết thê
thảm vì trên ñường về toan vào ẩn mưa trong một ngôi ñình sắp ñổ. Tránh ñược
là nhờ nhớ ñến câu ấy. Câu thứ hai là: "Gặp thơm chớ gội". Chính vợ tôi ñã gội
nước thơm thay tôi nên bị một kẻ lạ mặt cắt cổ. Còn câu thứ ba thầy tôi dặn là
"Gặp gà chớ ñuổi." Vì vậy mà tôi không dám ñuổi gà, chứ không phải bướng
ñâu.
Quan vội hỏi tiếp:
- Vậy còn câu thơ thứ tư là gì?
- Bẩm quan, câu thứ tư là: "Ba bốn sáu chớ hỏi".
Đêm hôm ñó quan nằm suy nghĩ mãi về câu thơ thứ tư. "Ba bốn sáu chớ hỏi,
vậy thì chỉ có thể là Năm. Phải chăng có một người nào ñó tên là Năm ñã hạ sát
người ñàn bà". Nghĩ vậy, sáng dậy, quan lập tức thảo trát ñòi lý hương của xã
xảy ra án mạng phải khai ngay trong xã có người nào tên là Năm hay không.
Nếu có ai ñúng tên ñó thì phải bắt giữ lại và giải lên quan.
Trong xã ấy quả có một người tên là Năm. Và chính nó là tình nhân của người
ñàn bà. Khi thấy bỗng nhiên vô cớ có nha lại về bắt giải ñi, hắn nghĩ rằng nếu
không phải oan hồn của người nhân ngãi bị mình giết nhầm hiển hiện, thì làm
