919
Một cô gái trèo cây anh ñào. Một người ñi qua xin một quả không ñược, bèn
bắt cô bỏ vào bị. Đi ñến một làng khác, hắn muốn dự lễ nhà thờ, bèn vào một
nhà nọ gửi nhờ cái bị. Hắn không ngờ nhà này là nhà bà dì của cô gái. Bà mở bị
ñưa cháu ra, bỏ chó mèo vào. Khi về, hắn vừa mở ra bị chó ñuổi, bỏ chạy.
Một loạt truyện khác phổ biến ở nhiều dân tộc cũng có kết thúc giống với các
truyện trên nhưng mở ñầu lại khác: ở ñây người ñi lừa lần lượt thu ñược thắng
lợi bằng cách bắt vạ người ta. Chúng tôi kể ra dây ba truyện tiêu biểu:
Truyện của Ý (Italia):
Một người ăn mày ñược một người ñàn bà cho một hạt ñậu to. Đến một nơi,
người ấy gửi hạt ñậu lại cho chủ nhà, dặn dừng ñể cho gà mổ mất. Khi hắn ñến
thì gà ñã ăn mất hạt ñậu. Hắn bắt vạ, ñược người ta ñền cho con gà. Đến nhà một
người ñàn bà khác, hắn nhờ giữ hộ con gà ñừng ñể lợn cắn. Sau ñó lợn cắn chết
con gà và hắn ñược bồi thường con lợn. Lại mang lợn ñến một nơi có bò, dặn
ñừng ñể bò giết mất lợn. Bò làm chết mất lợn và hắn ñược bồi thường con bê.
Lại ñến nhà một người ñàn bà khác có cô gái ốm thèm ăn thịt bò, hẳn gửi bê
nhưng dặn ñừng ăn tim. Hắn ñòi phải ñền cô gái, khi cô này giết mất bê. Người
ñàn bà ñành phải ñền, bèn lừa khi cô gái ngủ bỏ cô vào bị, trao cho hắn vác về.
Từ ñây truyện phát triển giống với các truyện kể trên. Đến một nơi nọ hắn ñặt bị
vào một chỗ ñể nghỉ, mai lại ñi. Nhưng nhà chủ ñã lén giải phóng cô gái thay
vào một con chó dại, và sau ñó, chó cắn hắn chết.
Một truyện của người Ka-bi-lơ (Kabyles):
Một con lang giẫm phải gai nhờ một bà già nhể hộ. Sau ñó lang ta cố ñòi cho
ñược cái gai mà bà già ñã vô tình quẳng mất, và rồi ñược ñền bù một cái trứng.
Đến một làng nọ, lang gửi trứng cho người khác ñặt ở chỗ máng dê. Đêm lại, nó
lén ăn trứng ñi rồi sáng dậy bắt chủ nhà phải ñền dê. Được dê, nó dắt ñến làng
một người khác gửi ở chuồng ngựa. Nó lại lén ăn thịt dê và ñược ñền con ngựa.
Đến một làng khác nữa nó gửi ngựa ở chuồng bò. Lại ăn thịt ngựa và ñược ñền
con bò. Đến một làng khác nữa nó gửi bò nhưng không biết cột bò vào ñâu.
Người ta bảo cột vào giường của một cô gái. Đến ñêm nó lại ăn thịt bò, và quẳng
lòng lên người cô gái. Sáng dậy nó ñòi phải bồi thường cô gái. Người ta ñành
phải bỏ cô gái vào một cái bị ñưa cho. Đến một cái ñồi nó mở bị toan ăn thịt cô
gái, không ngờ trong bị nhảy ra một con chó săn cắn nó chết.
Một truyện sưu tầm ở vùng Phlăng-ñrơ (Flandre), tức là truyện Jăng ñuy Gô-
ghê ñi Héc-nhi ăn ngỗng.
Jăng ñược người ta cho một nắm lúa. Ngủ ở bờ rào bị gà ăn mất lúa, hắn khóc
lóc bắt vạ, ñược chủ ñền cho con gà. Đến một nơi khác gà bị bò ñạp chết và
ñược ñền con bò. Sau ñó hắn ngủ lại ở một trại nọ, nhốt bò ở chuồng. Chủ nhà
sai cô ñầy tớ vắt sữa. Bò không chịu ñể vắt, quất ñuôi vào mặt. Cô này ñâm
