922
*
* *
Lại nói chuyện Văn Linh ñau khổ từ giã Văn Lang ra ñi. Một thân một mình
chưa từng rời khỏi nhà bao giờ nay bơ vơ giữa một nơi xa lạ, chàng ngập ngừng
không biết ñi ñâu. Loanh quanh mãi, cuối cùng một ñêm nọ chàng lại lần về mồ
mẹ, nằm úp lên mộ than khóc rồi ngủ quên. Ở dưới mồ, mẹ chàng thương con
quá, bèn hiện lên thành con chim phượng hoàng lớn ấp con vào ñôi cánh. Thấy
trời sắp sáng, phượng hoàng dùng chân quắp lấy Văn Linh rồi bay ñi rất xa. Từ
một hòn núi cao, phượng hoàng hạ cánh. Tỉnh dậy, Văn Linh sửng sốt, nhưng
phượng hoàng ñã nói:
- Ta là mẹ con. Con hãy ở ñây chớ về mà nguy hiểm. Rồi hàng ngày mẹ sẽ ñến
với con.
Nói rồi phượng hoàng hóa thành nhà cửa và mọi ñồ ăn thức dùng ñể Văn Linh
ăn ở tại ñấy. Sợ con xao nhãng học tập, phượng hoàng lại mang sách vở tới cho
con ôn luyện. Ban ngày phượng hoàng biến ñi, nhưng ñêm lại, nó bay ñến chỗ
Văn Linh ở ñể bảo vệ chàng. Tờ mờ sáng nó còn gáy lên ñể ñánh thức con dậy
học, rồi mới chịu cất cánh bay về.
Bấy giờ ở phía dưới núi có một xóm dân cư rải rác, trong xóm có nhà một cô
con gái tên là Ngọc Châu. Ngọc Châu ñẹp như hoa mà chưa có chồng. Nàng có
một người ñầy tớ gái tên là Hồng. Hai người sống nương tựa vào nhau, lấy nghề
dệt vải nuôi thân. Từ dạo Văn Linh ñến ở trên núi, hai thầy trò Ngọc Châu lấy
làm lạ không hiểu vì sao trên núi từ xưa vắng bóng người, thế mà lúc này cứ mờ
sáng khi họ ngồi vào khung cửi ñã nghe tiếng chim phượng gáy, rồi nghe tiếng
học trò học sang sảng cho ñến sáng.
Một hôm gà gáy canh năm, Ngọc Châu giả cách làm tắt ñống nhấm ñể bắt
nàng Hồng lên núi xin lửa của người học trò bấy giờ ñã cất tiếng ñọc sách. Hôm
ấy Văn Linh dậy sớm thắp ñèn ngồi học, bỗng nghe có tiếng gọi cửa. Chàng mở
cửa ra thì là một cô gái. Sau khi cho lửa, anh hỏi vay cô gái một hũ dầu vì dầu
nhà mình ñã cạn. Nàng Hồng chỉ nhà ñể anh xuống lấy. Nhờ ñó Văn Linh làm
quen với Ngọc Châu. Thế là chàng ñã có bạn xóm giềng, tối lửa tắt ñèn có nhau.
Từ chỗ quen nhau họ muốn ñược nên vợ nên chồng. Một hôm, Ngọc Châu mời
chàng về ở cùng mình một nhà ñể tiện bề ñèn sách. Được con báo tin, chim
phượng hoàng mang tới cho áo quần và tiền bạc. Rồi ñó nó không trở lại nữa.
Đám cưới cử hành ñơn giản nhưng cũng rất vui. Từ nay bên anh ñọc sách bên
nàng quay xa, cảnh ñầm ấm ấy không ai hơn ñược. Sau năm năm học thành tài,
Văn Linh quảy lều chiếu ñi thi. Đậu trường hương, chàng vào kinh quyết tranh
ñua ở trường hội. Chàng sung sướng khi nghe loa báo có tên mình ở bảng tiến sĩ.
