950
ñược, nên xin vào nghỉ nhờ tại ñây. Thấy người ấy run lẩy bẩy, nước da tái nhợt,
tay chân lạnh toát, người ñàn bà lấy làm thương hại, bèn dìu vào nhà ñốt lửa cho
sưởi rồi sau ñó lại thổi cơm cho ăn. Bấy giờ vào khoảng tháng Mười trời rất
lạnh, nhà bà ta chỉ có một chiếc chõng và một chiếc chiếu thì ñã nhường cho
khách nằm. Khuya lại rét quá, bà cũng phải ghé lưng vào nằm bên cạnh. Người
ñánh giậm, sau một giấc ngủ say ñã thấy bớt mệt. Cả hai người trong gian nhà
vắng, cuối cùng không ngăn ñược lửa dục. Nhưng không may cho người ñàn
ông, vì bị hàn thấp ngộ phòng, nên vừa ân ái xong ñã lăn ra bất tỉnh.
Thấy người ñánh giậm chết, người ñàn bà sợ liên lụy ñến mình bèn nhân ñêm
tối, ñem vùi thây người bạn một ñêm ấy xuống chân ñê.
Từ ñấy bà hàng nước có mang, chẳng bao lâu ñủ ngày ñủ tháng sinh ñược một
ñứa con trai. Mặc cho những lời nhiếc móc, bà hết lòng nuôi nấng, chăm sóc
con, không rời ra một bước. Nhưng chẳng may khi thằng bé lên bốn tuổi, một
hôm ñang lững thững chơi một mình ở bờ sông bỗng có một người lái buôn thấy
mặt mũi nó khôi ngô, bèn dỗ dành ñưa xuống thuyền rồi dong buồm ñi mất.
Chiều lại, bà hàng nước không thấy con về, bèn ñâm bổ ñi tìm khắp nơi. Mãi
không thấy con ñâu, bà ñoán là nó ñã ngã xuống sông, hai là mẹ mìn dỗ mất,
ñành gạt nước mắt mà trở về nhà.
*
* *
Lại nói chuyện người lái buôn vốn họ Giáp người làng Dĩnh-kế. Vì không có
con trai nên từ khi bắt trộm ñược ñứa bé, hắn mừng lắm liền ñặt tên là Hải, bắt
nó gọi mình bằng bố, và sau ñó, nuôi nấng chăm chút như con ñẻ. Năm lên sáu
tuổi, Hải ñược cắp sách ñi học. Nhờ thông minh linh lợi, Hải học càng tấn tới.
Năm mười chín tuổi, Hải ñã thi ñỗ á nguyên nhưng thi hội hai lần bị hỏng, phải
tìm thầy học thêm. Cuối cùng, ñược bố cho tiền lưng gạo bị ñến kinh ñô theo
học ở trường một cụ nghè.
Một hôm ñi học qua bến Bồ-ñề, Hải thấy một người ñánh cá bắt ñược một con
ba ba nhỏ xinh xắn sắp ñem làm thịt. Tự nhiên ñộng lòng thương hại, Hải liền
ngăn lại, hỏi mua, người ñánh cá ñòi những bốn quan tiền. Không kỳ kèo, Hải
vội về nhà lấy tiền ñưa ngay. Mua ñược về, Hải bỏ ba ba vào ngăn kéo. Hàng
ngày cứ thường lệ buổi sáng chàng ñể bụng ñói ñi học, trưa về mới thổi cơm. Cứ
ñến bữa cơm lại mở ngăn kéo ñem ba ba ra cho cùng ăn.
Được mấy ngày, một hôm Hải ñi học về, bỗng thấy có cơm canh bày sẵn ở
trên bàn mà không biết ai dọn. Chàng hơi ngạc nhiên, nhưng cứ ngồi vào bàn ăn
ngon lành. Hôm sau và hôm sau nữa cũng vẫn như vậy. Hải từ ngạc nhiên ñến tò
mò, sáng sớm bèn giả cách ñi học, nửa ñường lộn trở về thì thấy con ba ba từ
trong ngăn kéo bò ra, hóa thành một người con gái ñẹp. Từ chỗ nấp, Hải chạy
