951
vội vào giấu xác ba ba vào hòm khóa lại. Cô gái không có chỗ biến hình nữa,
thẹn thò bảo chàng:
- Thiếp là con gái vua Thủy, hôm nọ ñi chơi chẳng may bị chúng bắt ñược,
may có chàng cứu cho mới thoát nạn. Nên thiếp nấn ná ở ñây ñể trả ơn chàng.
Từ ñấy hai người ăn ở như vợ chồng. Một hôm cô gái bảo Hải:
- Thiếp vắng nhà ñã lâu ngày, chắc bố mẹ ñang sốt ruột trông ñợi. Thiếp muốn
về thăm nhà, nhân thể mời chàng xuống chơi ít lâu cho biết.
- Ta là người trần làm sao mà xuống ñược, - Hải ñáp.
- Không hề gì. Chàng cứ trả lại lốt ba ba cho thiếp và ñi theo thiếp.
Nhưng Hải còn băn khoăn:
- Ta ñang luyện văn bài ñể ñợi khoa thi. Đi như vậy không tiện.
- Nhà thiếp có Trạng nguyên họ Lương, chàng xuống ñó có thể hỏi nghĩa lý
sách vở rất tiện.
Hải nhận lời ngay. Hai người dắt nhau ra bờ sông. Cô gái khoác lốt ba ba rẽ
nước cho Hải xuống. Vua Thủy trông thấy con gái về thì vui mừng khôn xiết.
Vua tiếp ñãi người ân nhân của con rất hậu và cố lưu lại tiệc tùng khoản ñãi
không ngớt. Mấy ngày sau, Hải gặp ñược Trạng nguyên họ Lương, trong khi
ông ñang ngồi giảng kinh Dịch. Được nghe giảng, Hải rất mừng vì gặp người
thầy giỏi. Vua Thủy sai dọn một ngôi lầu tĩnh mịch cho chàng ôn luyện sử sách.
Hải vui chơi dưới Thủy phủ suốt mấy năm liền quên cả về. Một hôm, vua
Thủy giục chàng về gấp ñể giành lấy trạng nguyên. Vua còn tống tiễn bạc vàng
rất hậu. Hải rất bịn rịn khi phải chia tay với cô gái vua Thủy.
Vừa lên khỏi mặt nước thì Hải ñã nghe tin nhà vua xuống lệnh chỉ cho mở
khoa thi. Không kịp trở lại quê nhà báo tin, chàng vội tìm ñến nhà trọ cũ ở kinh
ñô ñể chuẩn bị lều chiếu vào trường. Sau ñó Hải ñậu tiến sĩ rồi vào thi ñình ñậu
luôn trạng nguyên. Tính từ lúc xuống Thủy phủ cho ñến ngày vinh quy vừa ñúng
mười một năm. Người lái buôn họ Giáp từ ngày Hải xuống Thủy phủ vẫn ñinh
ninh là con nuôi ñã mất tích, ngày ñêm than khóc không nguôi; chợt một hôm
nghe tin trường thi yết bảng có tên con trai mình ñứng ñầu, lòng mừng không
lấy chi cân, bèn hối hả sai người nhà sắm sửa nếp gạo, lợn bò và trang hoàng
nhà cửa ñể con về vinh quy bái tổ.
Bấy giờ dân ñinh hàng huyện bị buộc phải mang trống chiêng cờ quạt, cơm
gói muối ñùm ñi ñón quan Trạng, ai nấy ñều tỏ vẻ không bằng lòng. Trong số ñó
có người dân làng Dĩnh-kế vốn biết Trạng không phải quê gốc ở làng mình
huyện mình, bèn nói vụng với nhau: - "Cái anh nghè này không biết quê cha ñất
