980
Người vợ kế sau khi về làm bạn với ông ñược ba năm thì sinh một ñứa con
trai. Nỗi vui mừng của ông già họ Lê tưởng không gì hơn thế nữa. Ông chăm sóc
cho con ñến mức trong làng ngoài xóm phải ñồn nhau: chưa một nhà quyền quý
nào chăm ñược như vậy. Đã lo cho ñứa bé trước mắt, ông lại còn lo cho nó mai
sau. Thấy chàng rể hung bạo, nhiều lúc ñến chơi nhà nhìn ñứa con trai bé bỏng
của mình bằng cặp mắt ganh ghét, ông ñâm ra lo sợ. Ông thầm nghĩ: - "Mình
nay ñã gần ñất xa trời. Nếu một mai khuất núi giữa lúc thằng bé hãy còn trứng
nước thì nó không ngại gì mà không ra tay ám hại. Bởi vì nó thừa hiểu là theo
luật của triều ñình thì bao nhiêu tài sản của ta phải thuộc về thằng bé. Chao ôi,
nguy hiểm cho tính mệnh con ta biết chừng nào?". Vì thế, không một giây phút
nào ông quên tìm cách bảo toàn cho ñứa bé trong tương lai.
Và rồi cuối cùng mọi người ñều tỏ thái ñộ ngạc nhiên khi thấy ông già họ Lê
thường tỏ thái ñộ lạnh nhạt ñối với hai mẹ con người vợ kế. Người ta bàn tán rất
nhiều về cái tên "Phi"
1
mà ông ñặt cho ñứa bé. Một người nói: - "Chỉ có ngờ nó
là con hàng xóm thì mới ñặt tên như vậy!" - "Đúng, người khác tiếp. Chắc bây
giờ ông lão mới hiểu ra là bảy mươi tuổi thì không thể nào có con ñược, lại là có
con trai!". Ông già họ Lê có nghe rất nhiều lời bàn tán về mình, nhưng ông chỉ
cười thầm không nói gì cả.
Cho ñến ngày sắp mất, người ta vẫn không thấy ông nhắc nhở gì cho mọi
người biết về việc thừa kế tài sản của mình. Chúc thư ông ñể lại chỉ vỏn vẹn có
hai mươi mốt chữ Hán, mà tuồng như là viết dở dang trước khi tắt thở:
"Thất thập nhi sinh phi ngô tử dã kỳ ñiền sản giao dữ tử tế ngoại nhân bất ñắc
tranh ñoạt"
2
.
Vì vậy, sau khi chôn cất xong, lập tức chàng rể ñộc nhất của ông cứ chiếu theo
chúc thư chiếm hết gia tài ñiền sản, chỉ ñể lại cho hai mẹ con thằng bé Phi một
gian nhà nhỏ với vài thửa ruộng xấu.
Thực ra, trước khi chết, ông già họ Lê ñã gọi riêng hai mẹ con lại, trao cho
một tượng gỗ. Tượng này tạc hình người, ñặc biệt có một cánh tay giơ ra ñằng
trước, nhưng ngón tay lại chỉ quặt về phía bụng. Người vợ kế của ông không
hiểu thế nào cà, chỉ một mực ngồi ôm lấy con mà khóc. Ông ghé vào tai an ủi:
- Sau này nếu chúng nó tranh giành tư cơ của ta ñể lại, thì mẹ con cứ nhẫn
nhục chịu vậy, ñợi khi thằng Phi ñã lớn khôn, hễ thấy có ông quan nào công
minh bổ về hạt mình, bấy giờ hãy mang pho tượng này ñưa lên quan phân xử.
Dặn ñoạn, ông tắt nghỉ.
1
Phi: chữ Hán nghĩa là không phải, có thể hiểu: không phải là con ta.
2
Có thể hiểu là: Bảy mươi tuổi mới ñẻ ra nó, không phải là con ta, ruộng ñất ta, giao cho con
rể, người ngoài không ñược tranh chiếm.
