người không thể trả các khoản nợ thế chấp: 5 nghìn doanh nghiệp bị đóng
cửa và đẩy công nhân của họ ra đường.
Câu chuyện đã vượt quá tầm của Jay Cooke. Cuộc khủng hoảng đã được
hình thành trong một hệ thống mà bản chất vốn rất hỗn loạn và chỉ có
những người rất giàu mới có thể trụ vững. Một hệ thống khủng hoảng chuỗi
giai đoạn – các năm 1837, 1857, 1873 và sau đó là 1893, 1907, 1919, 1929
– đã quét sạch các doanh nghiệp nhỏ, để lại đói, rét và cái chết cho nhiều
người lao động, đồng thời mang lại hàng đống tài sản lớn cho các nhà tư
bản, như Astor, Vanderbilt, Rockefeller, Morgan, cứ tiếp tục mãi qua thời
chiến tranh và hòa bình, theo chu kỳ khủng hoảng rồi phục hồi. Trong cuộc
khủng hoảng năm 1873, Carnegie đã chiếm lĩnh thị trường sắt thép, còn
Rockefeller loại bỏ hết các đối thủ cạnh tranh trên thị trường dầu lửa.
“TìNH TRẠNG ĐìNH ĐỐN LAO ĐỘNG TẠI BROOKLYN” là một tiêu
đề trên tờ Herald New York vào tháng 11 năm 1873. Bài báo liệt kê những
doanh nghiệp bị đóng cửa, bị ngưng sản xuất: một nhà máy sản xuất váy nỉ,
một nhà máy sản xuất khung tranh, một cơ sở cắt kính, một nhà máy sản
xuất thép, cùng các công việc của phụ nữ như làm mũ, may quần áo, đóng
giày.
Tình trạng suy thoái tiếp tục trong suốt những năm 1870. Trong ba tháng
đầu năm 1874, 90 nghìn công nhân, trong đó gần một nửa là phụ nữ, đã
phải ngủ lại tại các đồn cảnh sát ở New York. Họ được biết đến như những
“kẻ quay vòng”, bởi mỗi tháng họ ở một hoặc hai buổi tối tại bất cứ đồn
cảnh sát nào đó, sau đó phải rời đi. Khắp nước Mỹ, người dân bị trục xuất
khỏi nhà. Nhiều người đổ xô lên các thành phố để kiếm lương thực, thực
phẩm.
Một số công nhân liều mạng cố gắng tìm sang châu âu hoặc Nam Mỹ. Năm
1878, con tàu SS Metropolis, chở đầy người lao động rời nước Mỹ hướng
Nam Mỹ và đã bị chìm cùng với tất cả thành viên trên tàu. Tờ Herald New
