lại để tuỳ theo nặng nhẹ mà giảm bớt, tha bổng hoặc chuộc tiền. Đánh đổ
bác, bắt được, phải chặt ngón tay mất ba phân ; đánh cờ phải chặt ngón tay
mất 1 phân. Không có việc gì quần tụ lại rượu chè, phải phạt đánh 100
trượng ; những người dung chứa hạng này cũng phải phạt giảm xuống một
bực.
Cai trị : Khi trước Đông-đô chia làm 4 đạo
, nay đặt thêm đạo Hải-
tây, gồm những hạt Thanh-hoá, Tân-bình và Thuận-hoá. Mỗi đạo có quan
Hành-khiển giữ sổ sách về quân dân. Dưới đặt Xã-quan coi việc các xã.
Đặt phép « quân điền »
để lấy công điền công thổ chia cho mọi người
từ quan đại-thần đến người già yếu cô quả. Còn tư điền, quân phân mỗi xuất
đinh một phần.
Vũ bị : Khi còn chiến tranh có cả thẩy 25 vạn binh. Nay rút xuống 10
vạn, chia làm 5 phiên : 1 phiên ở lại thì 4 phiên khác được về làm ruộng cứ
lần lượt thay nhau như thế.
Lê Thái-tổ mất năm 1433, trị vì được 5 năm, thọ 49 tuổi.
Lê Thái-tông : lên nối ngôi năm 1434, mới có 11 tuổi. Mọi việc đều
giao cho quan Phụ-chính Lê Sát quyết định. Lê Sát cậy quyền làm nhiều
điều trái phép. Sau Thái-tông giết bỏ Lê Sát, nhưng Thái-tông không người
phò tá, lại ít tuổi, chẳng bao lâu say mê tửu sắc.
Về đời này, dân tình đói khổ vì đại-hạn, nước lụt, lại hoàng-trùng. Đôi
ba nơi nổi loạn, may giẹp yên ngay. Tiêm-la, Ai-lao, Chiêm-thành vẫn giữ
sứ-thần đi lại, cống tiến.
Thái-tông chỉnh đốn lại thi cử : 5 năm một lần thi Hương, 6 năm một
kỳ thi Hội. Phép thi kỳ đệ nhất làm 1 kinh-nghĩa. 4 bài Tứ-thư nghĩa, mỗi
bài 300 chữ trở lên ; kỳ đề nhị làm Chiếu, Chế, Biểu ; kỳ đệ tam làm thi phú
; kỳ đệ tứ làm 1 bài văn sách 1.000 chữ trở lên. Năm 1442, mở khoa thi
Tiến-sĩ. Những người thi đỗ được khắc tên vào bia đá để trong Văn-miếu.
Cuối năm 1442, Lê Thái-tông mất đã gây ra cái án Thị-Lộ làm hại gia-
đình vị Khai-quốc công-thần Nguyễn-Trãi.
