[22] Đây ý nói thực hiện chủ nghĩa xã hội không tưởng cua Saint Simon.
[23] Đây nói Hội đồng Các Cha của Nhà thờ Công giáo, có quyền đề bạt
lên bậc thánh.
[24] Nguyên văn là carliste, chì người ủng hộ vua Charles X, nói rộng ra
là người bảo hoàng.
[25] Nhiều nhân vật anh hùng trong thơ của Byron là những con người
cô đơn, kiêu hãnh, chống lại luật lệ xã hội.
[26] Nghĩa là: Hoàn hảo, bất khả xâm phạm. Theo thần thoại Hy Lạp,
Achille chỉ có một nơi trong mình là có thể bị thương, đó là gót chân.
[27] La Fayette (1757-1834): Tướng Pháp đã tham gia các cuộc cách
mạng 1789 và 1830, lãnh tụ Bảo hoàng tự do, cũng đã tham ra tích cực cuộc
chiến tranh độc lập ở Mỹ.
[28] Smarra: Tác phẩm của nhà văn lãng mạn Pháp Charles Nodiet
(1780-1844).
[29] Charenton: Một nhà thương điên ở ngoại ô Parỉs.
[30] Kant (l724 -1804): Nhà triết học duy tâm Đức nổi tiếng.
[31] Spinosa (1632-1677): Nhà triết học Hà Lan, phản bác luận điểm
cho rằng Thượng đế sáng tạo ra tự nhiên mà cho rằng chính tự nhiên là
Thượng đế.
[32] Ý nói im đi.
[33] Từ dùng để chỉ người Hoa.
[34] Le Globe: Báo Địa cầu, báo Triết học, văn học, khuynh hướng tự
do, thời đó do những nhà lãng mạn tiến bộ chủ trương.
