Giảng Giải Về Ngũ-Giới
25
2- Biết rõ chúng-sinh có sinh-mạng (pāṇa-
saññitā). (Chi-pháp này ám chỉ đến chúng-sinh
khác, không phải chính mình).
3- Tâm nghĩ giết hại chúng-sinh (vadhakacitta).
4- Cố gắng giết hại chúng-sinh (payogo) (cố
gắng tự sát, tự giết mình).
5- Chúng-sinh ấy chết do sự cố gắng ấy (tena
maraṇaṃ) (mình chết do sự cố gắng của mình).
Xét thấy trong 5 chi-pháp của điều-giới sát-
sinh này, chi pháp thứ nhì “paṇasaññitā”: “biết
rõ chúng-sinh ấy có sinh-mạng” này ám chỉ đến
chúng-sinh khác, không phải chính mình.
Trong trường hợp người tự giết mình (tự-sát)
thì thiếu chi-pháp paṇasaññitā này. Cho nên,
người tự giết mình (tự-sát) không đủ 5 chi-pháp
phạm điều-giới sát-sinh.
Vậy, người tự sát không phạm điều-giới sát-
sinh.
Ví dụ: Trường hợp Ngài Trưởng-lão Channa
dùng dao cắt cổ tự-sát, trước khi chết Ngài
Trưởng-lão thực-hành pháp-hành thiền-tuệ dẫn
đến chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc
4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn, diệt-đoạn-
tuyệt được mọi tham-ái, mọi phiền-não không
còn dư sót, trở thành bậc Thánh A-ra-hán, đồng
thời tịch diệt Niết-bàn, gọi là bậc Thánh A-ra-
hán Jīvitasamasīsi (A-ra-hán Thánh-quả đồng
