TRĂNG HUYẾT - Trang 798

tánh ấy chỉ có môät lối đi đôäc nhất, đi qua cánh cửa chỉ mở môät chiêàu và
mở thăúng vào lòng của mỗi người.
Ra đời tại Khánh Hòa, xuất gia năm lên bảy, hòa thượng Quảng Đức thọ Tì
kheo khi tuổi mới đôi mươi. Từ đó ông hành cước hóa đạo khắp các tỉnh
Ninh Hòa, Sài Gòn, Gia Định, Bà Rịa, Định Tường, Hà Tiên và Cambodia.
Ông xây dựng và trùng tu hơn 31 cảnh chùa, đào tạo nhiều sa di, viết một
số sách về thực hành đạo Phật và tu thiền. Trong cõi đời bụi bặm với cảnh
giới hiện tượng, hư vọng và ảo hóa, một ngày ông sống là một ngày tinh
tấn trên hành trình đạt tới chân như, cái thể tính tuyệt đối cuối cùng của vạn
sự.
Từ thơ ấu, thay vì vào tịnh độ tông, giữ nghiêm ngặt từng giới luật, thuộc
lòng từng tờ kinh câu niệm để bước từng bước tiệm tiến lên đỉnh giác ngộ,
ông theo sư phụ và cũng là người cậu ruột, đi trên đường thiền Lâm Tế.
Thiền là một tông phái đại thừa được truyền từ Trung Hoa qua ngả bắc Việt
Nam. Thiền chỉ lối cho hành giả trực nhận bản thể của sự vật và đạt giác
ngộ. Bằng tọa thiền, trong định tĩnh, kẻ tu thiền thấy bản lai diện mục của
mình, và thấy sự vật đúng với chính nó. Thiền quan tâm tới kinh nghiệm
chứng ngộ, đả phá tích cực mọi nghi thức tôn giáo và mọi lý luận về giáo
pháp. Thiền phơi phới vất bỏ những nghi thức rườm rà, những triết lý, luận
văn chi li khó hiểu, nhưng không phủ nhận nội dung và tinh hoa của kinh
sách. Đặc trưng của thiền là truyền giáo pháp ngoài kinh điển; không lập
văn tự; chỉ thẳng tâm người; thấy tính thành Phật. Quán tưởng là con đường
ngắn nhất cũng là con đường khó nhất đưa hành giả tới đốn ngộ, nghĩa là
nắm bắt lập tức các chân lý của đạo Phật như dục vọng, khổ não, vô
thường, vô ngã...
Thiền tông có người cha Ấn độ nghiêm nghị khắc khe với ngón tay chỉ
thẳng mặt trăng và người mẹ Trung Hoa với nụ cười thầm lặng thi vị. Khi
được truyền sang Trung Hoa, thiền Ấn Độ hấp thu phần nào Lão giáo, cái
cốt tủy của văn hóa và triết lý Trung Hoa. Rồi tới khi được truyền sang Việt
Nam, tính an nhiên phơi phới và hiện sinh của thiền chuyển hóa theo tâm
thức Việt, mang thêm tính lạc quan và nhập thế. Nó lạc quan với nhận thức
rằng cuộc nhân sinh không bao giờ tàn lụi, đừng tưởng xuân tàn hoa rụng