Tri
ết-lý Đại-Đồng
162
A-
Ước mơ hòa-hiệp
“
Các nhà tư-tưởng thế-giới đang bận tâm để tìm
cho nhân-lo
ại một nền móng thống nhất về minh-triết. Sự
thi
ết-yếu đó không ai là không công nhận. Nhân-loại hiện
đang chia ra hai khối đối -lập nhau đến nỗi không thể chấp
nh
ận được nhau nữa, ấy cũng vì thiếu một nền thống nhất
minh-tri
ết. Không phải rằng hễ thống -nhất nỗi minh-triết
là nhân-lo
ại sẽ chấm dứt được xung-đột đâu; nhưng xung-
đột lúc đó chỉ ở trong phạm vi kinh-tế chính-trị, chứ không
còn
ở trong phạm-vi ý-hệ và nhân đó xung đột sẽ giảm bớt
đi rất nhiều và dầu sao nhân -loại cũng có một hướng
đường để đi, có một ý -nghĩa cho đời sống. Hiện nay thì
khác: Nhân-lo
ại chưa biết đi hướng nào.Và bởi vậy, thay
vì n
ền thống -nhất minh-triết nếu có, sẽ giảm bớt sự tàn-
kh
ốc của chiến-tranh, thì sự thiếu thống -nhất minh-triết
càng làm gia tăng và không giúp t
ìm ra ngõ thoát. Tr
ạng
hu
ống trở nên bi-đát là thế, cho nên sự tìm ra một nền
móng minh-tri
ết chung thật là khẩn thiết.
T
ại sao nhân-loại lại thiếu sự thống-nhất đó?
L
ịch-sử triết-học trên đây chúng tôi đã đưa ra một cái nhìn
bao-quát tr
ả lời rằng: Tại triết-học đã không đặt nền đúng
ch
ỗ. Cho tới nay triết -học đã đặt nền móng không trên
Thiên thì l
ại trên Địa, nói khác đi không trên thần thoại thì
l
ại trên ý-niệm rút từ vật-chất, vật-lý và sau cùng cũng đã
ngh
ĩ đến đặt nền trên con người, nhưng tựu trung chưa
ph
ải là chân nhân mà là một thứ nhân nửa chừng , sản-
ph
ẩm của thiên hay địa và vì thế chưa tìm ra được nền-
t
ảng thống-nhất. Triết-lý chính tông ch
ủ -trương rằng
không th
ể tìm thống -nhất nơi nào khác hơn là nơi con
người, nhưng không phải nơi con người nào bất kỳ, mà là
con ng
ười toàn-diện,con người gồm cả bề sâu thẳm của nó.
