108 ĐIỆP VIÊN VÀ ĐIỆP VỤ THẾ GIỚI - Trang 181

Nhờ có hành động khéo léo và cương quyết mà Thomas Laurence đã có

thể trở thành sủng thần của Husseyin và người con trai Feysal, đứng đầu
nhiều bộ lạc, của ông ta. Ông đã gợi ý cho họ khẩu hiệu: "Đoàn kết người
Ả Rập để đấu tranh với Thổ". Nhờ khẩu hiệu này mà có phong trào nghĩa
quân và tổ chức được những đơn vị tinh nhuệ, được trang bị bằng súng ống
nước Anh. Cuộc khởi nghĩa thực chất là do Thomas Laurence lãnh đạo.
Ông được phong chức đại tá và được gọi là "Laurence xứ Avaria". Cái đầu
của ông được người Thổ treo giá hai mươi ngàn bảng Anh. Các đơn vị của
Feysal - Laurence đã gây ra bao nhiêu tai họa cho quân đội Thổ, khi các
đơn vị này hoạt động theo lối du kích trên mọi tuyến đường. Đồng thời họ
cũng thu được những thắng lợi đặc trưng cho cuộc chiến tranh "thường
trực". Sau cuộc chuyển quân mệt mỏi vượt qua sa mạc tháng 7 năm 1917
các đạo quân dưới sự chỉ huy của Feysal và Laurence bằng một cuộc tấn
công thần tốc đã chiếm được cảng Akaba. Tháng 9 năm 1918, Laurence
cùng với một đạo quân nhỏ đi lạc đà, lợi dụng lúc quân Thổ rút Louis, đã
tiến vào Damask.

Nhờ kết quả của Đại chiến thế giới I và nhờ hoạt động của Laurence,

nước Anh đã có được những thuộc địa mới: Iraq, Palestin, căn cứ dầu mỏ
và hải quân ở Hayf, củng cố được quyền thống trị của mình trên bán đảo Ả
Rập. Sau Đại chiến II nước Anh mất hết những vùng đất này, nhưng lúc đó
thì đấy là chiến công của đế chế Anh và công lao của chính đại tá
Laurence. Tuy nhiên, ngay lúc đó chiến công cũng không phải là hoàn hảo.
Ngay sau chiến tranh, dưới áp lực của Pháp, người Anh đã phải rút quân ra
khỏi Siri, người Pháp chiếm Damask, đuổi người Ả Rập ra khỏi Palestin.
"Người bạn" thân quý nhất của Laurence là Feysal đã không hết lời nguyền
rủa ông, còn Saud, "người bạn" của Saint John Filby năm 1924 đã đuổi
"bạn" của Laurence là Husseyin ra khỏi Mekka, trở thành người sáng lập ra
nước Ả Rập Seut.

Sau chiến tranh Laurence lại làm công việc khác. Năm 1921 theo đề

nghị của Winston Churchill, bộ trưởng Bộ Thuộc địa, Laurence trở thành