đồ cho mình được. Nếu tay trái người ấy đưa ra, tay mặt người ấy cầm lấy
thì người ấy có làm công-việc thương-mãi đâu.
Một người tá-điền thuộc một tấm da và dùng tấm da ấy để làm một đôi
giày, người tá-điền ấy không làm công-việc thương-mãi. Nếu người tá-điền
ấy cùng vợ y làm việc chung và sản-xuất được hai đôi giày để cho mình
dùng, hai vợ chồng người tá-điền ấy cũng không làm công-việc thương-
mãi. Nhưng nếu người tá-điền, khi làm xong đôi giầy, đem đổi cho người
láng-giềng để lấy năm lít lúa thì đó: y đã làm được một việc doanh-nghiệp.
Trong một việc doanh-nghiệp, người ta phải đem một vật nầy đổi một
vật khác vì sự tiện-nghi hay để thâu một mối lợi, hoặc mưu sự lợi-ích cho
cho cả hai bên.
Số người nhúng tay-vào một cuộc doanh-nghiệp nhiều hay ít không hạn-
định. Một ngàn người thợ công làm một cây dương-cầm (piano) đem đổi
lấy một chiếc ô-tô do ngàn người thợ khác làm ra.
Nhưng chế-tạo là một việc, mà thương mãi là một việc khác. Nhiều nhà
kỹ-nghệ bị khánh-tận chỉ vì không hiểu rằng muốn làm một công-việc
doanh-nghiệp, chỉ lo chế-tạo không chưa đủ. Chỉ một người cũng có thể lo
trọn công-việc chế-tạo một món hàng. Muốn đem món hàng ấy ra buôn-bán
cần phải có hai người. Như vậy sự sản-xuất chỉ hiệu-nghiệm được là khi
nào có một sự hoạt-động mới: bán.
Người nào chế-tạo món hàng theo ý riêng và theo quan-niệm riêng, cứ
mải lo sản xuất những kiểu hàng quá-thời và không thích-hợp với nhu-cầu
của dân-chúng, người ấy không đếm xỉa gì đến định-lý đầu của tôi “Muốn
làm một công-việc doanh-nghiệp, ít nữa phải có hai người”.
Hàng-hoá nước Anh được thế-giới nhìn nhận là bền và tốt. Nhưng người
Anh vẫn còn có chỗ thiếu-sót trong công-việc chế-tạo, họ không làm vừa
lòng khách hàng từng địa-phương.
Nhà chế-tạo Anh không có cái khiếu thích-ứng với người mua. Khiếu
thích-ứng là gì? Khiếu thích-ứng không những là thăm-dò sở-thích mà còn
thăm- dò thói-tục của kẻ khác và hết sức làm cho họ vừa lòng.
Người Anh chịu thua lỗ hàng triệu và hàng triệu ở ngoại-quốc bởi vì nhà
chế-tạo Anh không đề-ý đến ý-muốn và thói quen của khách hàng địa-
