Đứa bé lấy họ của Andrey Ivanovich Zhukovsky, người mà theo yêu
cầu của Anafsy Bunin đã làm bố đỡ đầu. Vasily Zhukovsky được học ở
trường pansion của Đại học Moskva, say mê hội họa, ngoại ngữ và trở
thành một học trò xuất sắc nhất của trường. Trong thời gian này Vasily
Zhukovsky đã viết văn, làm thơ và chịu sự ảnh hưởng của nhà thơ
Nicolay Karamzin. Năm 1802 ông in bản dịch Bài thơ nghĩa địa
(Elegy Written in a Country Church Yard) của nhà thơ Anh Thomas
Gray gây được sự chú ý của dư luận. Năm 1804 ông in bản dịch từ
tiếng Pháp cuốn Don Kihote của Đại văn hào Cesvantes cũng được
chào đón nồng nhiệt. Riêng bản dịch Bài thơ nghĩa địa, sau hơn 200
vẫn chưa ai có thể dịch hay bằng Vasily Zhukovsky.
Năm 1808 ông được cử làm tổng biên tập của tờ tạp chí danh tiếng
Вестник Европы, nơi trước đấy ông từng in Bài thơ nghĩa địa. Thời
kỳ này ông viết nhiều, ngoài thơ, truyện, ông còn viết phê bình và giới
thiệu cho nhiều cuốn sách. Những năm 1820 - 1830 ông dịch Schiller,
Goethe, Scott, Byron và cả tác phẩm Слово о Полку Игореве (Bài ca
về cuộc hành binh Igor) ra tiếng Nga hiện đại. Năm 1842 ông bắt đầu
dịch Odyssey của Homer (in năm 1848 và 1849).
Nhà phê bình Belinsky gọi Zhukovsky là “Colombo văn học của Nga”.
Aleksandr Pushkin gọi Zhukovsky là “người vú nuôi” của các nhà thơ.
Sau khi Pushkin viết xong trường ca Руслан и Людмила, Zhukovsky
tặng ông bức chân dung của mình có đề dòng chữ “Người thầy chiến
bại tặng người học trò chiến thắng” (Победителю ученику от
побежденного учителя).
Năm 1841, ở tuổi 58 Zhukovsky mới cưới vợ, là con gái của một
người bạn, trẻ hơn ông 40 tuổi. Những năm cuối đời ông và gia đình
sống ở Đức. Ông mất ở Baden-Baden, Đức năm 1852.
Tác phẩm:
* «Сельское кладбище» (1802, вольный пер. из Т. Грея)
