C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 179

Như vậy, chúng ta thấy rằng §4 sẽ không thể đứng vững được do §4, §14

không thể đứng vững được do §15, §15 không thể đứng vững được do §19, còn
bản thân §19 thì cũng không thể đứng vững và sẽ phải làm cho toàn bộ nguyên
tắc về các khoản phạt không thể đứng vững được, chính vì trong §19 thể hiện
toàn bộ sai lầm của nguyên tắc ấy.

Không thể nào vận dụng nguyên tắc divide et impera

66

1*

một cách khôn khéo

hơn. Khi thảo luận điều trước người ta không nghĩ đến điều sau, còn khi thảo
luận điều sau thì người ta quên điều trước. Một điều khoản đã được thảo luận rồi,
điều khoản kia còn chưa được thảo luận, vì vậy cả hai, do những căn cứ trái
ngược hẳn nhau, được đặt cao hơn mọi cuộc thảo luận. Nhưng "ý thức pháp luật
và công bằng trong việc bảo vệ lợi ích của chủ rừng" là nguyên tắc được thừa
nhận, ý thức này đối lập trực tiếp với ý thức pháp luật và công bằng trong việc
bảo vệ lợi ích của những ai mà tài sản chỉ là cuộc sống, tự do, tính người, danh
hiệu người công dân, của những ai không có gì hết ngoài bản thân mình.

Chúng ta đã đi xa như vậy đó. - Thay cho một mẩu gỗ chủ rừng được một

cái vốn là con người.

Sây - lốc

Ngài quan tòa sáng suốt! Đây là bản án! Hãy sẵn sàng đi!

Poóc-xi-a

Hãy gượm; còn một điều này nữa.

Giấy nợ của ngươi không cho ngươi một giọt máu nào;

Trong giấy, lời lẽ rõ ràng và rành rọt: một cân thịt.

Ngươi hãy lấy nợ của ngươi đi, hãy lấy cân thịt của ngươi đi:

Nhưng, trong khi cắt xẻo, nếu ngươi làm đổ

Dầu chỉ là một giọt máu Cơ Đốc.

Thì tài sản và ruộng đất của ngươi, theo luật pháp,

Sẽ bị sung công.

Grát-xi-a-nô

Quan tòa thật xứng đáng! Gã Do Thái kia, hãy xem đây? Ôi Ngài quan tòa sáng suốt!

Sây-lốc

Luật pháp là như thế ư ?