C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 225

chí", - chúng tôi đem lại cho việc lý giải vấn đề của chúng tôi một cơ sở vượt xa
khuôn khổ của bất kỳ yếu tố con người nào.

Tình cảnh khốn cùng của vùng Mô-den không thể được coi như một tình

trạng giản đơn. Trong tình cảnh đó, ít ra cũng phải phân biệt hai mặt: mặt tư nhân
và mặt nhà nước - bởi vì không thể hình dung vùng Mô-den nằm ở ngoài nhà
nước, cũng giống như không thể hình dung tình cảnh khốn cùng của vùng đó ở
ngoài những điều kiện quản lý của nhà nước. Chính mối quan hệ lẫn nhau giữa
hai mặt này cấu thành tình cảnh thực tế của vùng Mô-den. Để chỉ rõ tính chất của
những mối quan hệ lẫn nhau ấy, chúng tôi xin trích dẫn ra đây cuộc trao đổi ý
kiến có chứng nhận bằng văn bản giữa các cơ quan tương ứng của hai bên.

Trong tập thứ tư "Mittheilungen des Vereins zur Förderung der Weinkultur

an der Mosel und Saar zu Trier", chúng ta thấy bản báo cáo về những cuộc
thương lượng giữa bộ tài chính, chính quyền vùng Tơ-ria và ban quản trị của Hội
nói trên. Trong một báo cáo gửi Bộ tài chính, Hội này cũng đã thống kê số thu
nhập do các vườn nho đem lại. Chính quyền vùng Tơ-ria, sau khi nhận được bản
sao của báo cáo đó, đã giao cho viên giám đốc Sở địa chính ở Tơ-ria, viên thanh
tra thuế Phôn Txúc-can-ma-li-ô có ý kiến nhận xét viên thanh tra này – như bản
thân chính quyền vùng đó đã nói trong một bản báo cáo của mình, - là người
thích hợp nhất để làm công việc đó, bởi vì "ông đã tích cực tham gia công việc
đánh giá thu nhập của các vườn nho vùng Mô-den vào lúc lập sổ địa chính". ở
đây, chúng tôi xin giới hạn việc đơn thuần đối chiếu một bên là những đoạn tiêu
biểu nhất trong bản kết luận chính thức của ông Phôn Txúc-can-ma-li-ô, và bên
kia là những lời phản đối của ban quản trị Hội khuyến khích trồng nho.

Báo cáo viên chính thức:
Trong bản báo cáo bao quát thời kỳ mười năm gần đây, 1829-1838, khi tính

tổng thu nhập trên mỗi moóc-ghen

76

1*

vườn trồng nho trong các xã thuộc hạng thứ

ba của những người nộp thuế rượu vang, đã lấy những số liệu sau đây làm căn
cứ:

1) số liệu về thu hoạch của mỗi moóc-ghen,
2) số liệu về giá của mỗi phu-đe

77

1*

rượu vang đã bán vào mùa thu. Tuy

nhiên, việc tính toán này không dựa trên những số liệu ít nhiều đã được kiểm tra,
bởi vì