LỜI BÀO CHỮA CỦA PHÓNG VIÊN
Ở MÔ-DEN 90
Từ hai bờ sông Mô-den, tháng Giêng. Báo "Rheinische Zeitung", trong các
số 346 và 348, đã đăng hai bài của tôi, một bài nói về nạn thiếu củi ở vùng Mô-
den, một bài mô tả mối cảm tình đặc biệt mà dân chúng vùng Mô-den đón tiếp
pháp lệnh của nội các hoàng gia ngày 24 tháng Chạp 1841 và việc pháp lệnh đó
ban hành một quyền tự do lớn hơn cho báo chí. Bài báo thứ hai đã được viết với
một giọng văn gay gắt, và thậm chí có thể cho là thô lỗ nữa. Ai đã thường được
trực tiếp nghe tiếng nói nghiệt ngã của sự nghèo túng đang ngự trị trong dân cư ở
xung quanh thì cũng dễ mất cái tài thẩm mỹ biết tìm được những hình tượng đẹp
nhất và khiêm tốn nhất để biểu hiện tư tưởng của mình. Có thể là người đó thậm
chí còn coi nghĩa vụ chính trị của mình là tạm thời nói lên một cách công khai,
bằng tiếng nói nhân dân của sự nghèo khốn, tiếng nói mà những điều kiện sinh
hoạt ở tổ quốc không cho người đó quên đi được. Tuy nhiên, nếu cần phải chứng
minh là người đó nói sự thật, thì vị tất cứ phải chứng minh nguyên văn từng chữ
một, vì nếu không thì sẽ phải coi bất kỳ việc tóm tắt nào cũng là không chân thật,
và nói chung sẽ không thể truyền đạt lại ý nghĩa của một bài nói nào đó nếu
không nhắc đi nhắc lại từng chữ của bài đó. Như vậy, ví như có người nói: "người
ta đã coi tiếng kêu cứu của những người trồng nho là tiếng thét láo xược", thì nói
cho công bằng ra, chỉ có thể đòi hỏi rằng lời nói này biểu thị một đẳng thức gần
đúng mà thôi. Điều này có nghĩa là: cần phải chứng minh rằng, đã thực tế tồn tại
một cái gì đó, trên một mức độ nhất định, tương đương với lối nói tóm tắt: "tiếng
thét láo xược", và do đó không thể coi lối nói đó
Chúng tôi chẳng phải là những nhà kiếm khách về mặt thần học của phía
này hay phía kia, nhưng chỉ cần đọc lời nhận định Lu-the về mặt tâm lý, một
nhận định đầy những lời đơm đặt đê tiện, trong tờ "Münchener politische
Blätter", chỉ cần đọc những gì mà tờ "Rhein-und Mosel-Zeitung" nói về "Hút-ten
và các chiến hữu của ông ta", cũng thấy rõ được rằng cơ quan "ôn hòa" ấy có
đứng trên lập trường khiến cho nó có thể phán đoán một cách khách quan cái gì
là một cuộc luận chiến tôn giáo thiên vị, và cái gì không phải là một cuộc luận
chiến tôn giáo không thiên vị, hay không.
