được ban hành, thì cần phải nhìn lại tình hình báo chí của toàn bộ nước Phổ trước
năm 1841. Chúng tôi xin nhường lời cho một người có phương thức tư tưởng rất
trung thực, như mọi người đều thừa nhận.
Đa-vít Han-dơ-man, trong tác phẩm của mình "Nước Phổ và nước Pháp" (in lần thứ 2, Lai-pxích, năm
1834, tr. 272), nói rằng: "Những tư tưởng chung và những sự kiện ở Phổ phát triển im lìm và lặng lẽ, và lại
càng không trông thấy bởi vì trên báo chí hàng ngày của nước Phổ, cơ quan kiểm duyệt không cho phép một
cuộc thảo luận nghiêm chỉnh nào về những vấn đề chính trị và thậm chí cả những vấn đề kinh tế có quan hệ
đến nhà nước, dù cuộc thảo luận ấy có tính chất lễ độ và ôn hòa như thế nào chăng nữa. Cần hiểu thảo luận
nghiêm chỉnh chỉ là cuộc thảo luận trong đó có thể dẫn ra những lý lẽ để bảo vệ cũng như để phản đối một
quy định nào đó. Hầu như không một vấn đề kinh tế nào có thể được giải quyết một cách nghiêm túc, nếu
không xem xét nó trong mối quan hệ với chính sách đối nội và đối ngoại, bởi vì, chỉ trong những trường hợp
hiếm hoi - cũng có thể là hoàn toàn không có những trường hợp như vậy – mới không có mối quan hệ này.
Việc thực hành kiểm duyệt như thế liệu có hợp lý không, liệu kiểm duyệt nói chung có thể áp dụng một cách
khác đi trong tình trạng hiện nay của Chính phủ Phổ hay không, - ở đây chúng ta không bàn tới những vấn
đề đó; chỉ cần biết rằng tình hình đúng là như thế".
Sau nữa, chúng ta hãy chú ý rằng ngay §́1 củ pháp lệh vềkiể duyệ ngày 19
tháng Chạ 1788 cũg đ nói:
“iể duyệ hoàn toàn không đ?t cho mình nhiệ vụngă cả công việ tìm tòi chân lý mộ cách trang nhã, nghiêm
túc và khiêm tố, hoặ nói chung không bắ buộ ngư?i viế phả chị nhữg sựhạ chếvô ích và nặg nềnày hay nhữg
sựhạ chếvô ích và nặg nềkhác".
Chúng ta cũg hãy nhớlạ rằg, cũg nhữg câu nói này lạ đ?ợ nhắ lạ trong đề
thứ2 củ pháp lệh vềkiể duyệ ngày 18 tháng Mư?i 1819:
"Kiể duyệ không đ?ợ ngă cả công việ tìm tòi chân lý mộ cách nghiêm túc và khiêm tố, và không đ?ợ bắ
ngư?i viế phả chị nhữg sựhạ chếkhông thích đng".
Tiế nữ, chúng ta hãy so sánh đề đ vớ nhữg lờ mởđ?u củ bả chỉthịvềkiể duyệ
ngày 24 tháng Chạ 1841:
"Đ? giả thoát báo chí ngay từbây giờ khỏ nhữg sựhạ chếkhông đng chỗ, không phù hợ vớ ý đ?nh củ
hoàng thượg, nhà vua đ hạchiế cho nộ các củ hoàng gia, ngỏý kiên quyế không tán thành mọ sựhạ chếkhông
thích đng đ?i vớ hoạ đ?ng vă họ và giao quyề cho chúng ta kêu gọ mộ lầ nữ các kiể duyệ viên phả tuân
thủmộ cách chính xác đề thứ2 củ sắ lệh vềkiể duyệ ngày 18 tháng Mư?i 1819".
Cuố cùng, chúng ta hãy nhắ lạ đạ sau đy:
