C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 241

"Đ?ơg nhiên, kiể duyệ viên cũg có thểcho phép thả luậ thẳg thắ nhữg công việ trong nư?c. - Sựkhó khă rõ

ràng trong việ xác đ?nh đng đ?n giớ hạ trong công việ này không đ?ợ làm cho kiể duyệ viên hoảg sợtrong

nguyệ vọg củ ngư?i đ muố hành đ?ng theo ý đ?nh chân chính củ pháp luậ, và không đ?ợ gây cho ngư?i đ

sựnghi ngờquá đ?i, sựnghi ngờnày đ là mộ lý do quá ư thư?ng xuyên khiế ngư?i đ giả thích sai lệh nhữg ý

đ?nh củ chính phủ.

Sau tấ cảnhữg lờ tuyên bốchính thứ ấ, vấ đ?: tạ sao lạ có nhữg sựhạ chếcủ

cơquan kiể duyệ bấ chấ nguyệ vọg củ chính quyề muố cuộ thả luậ vềtình trạg thiế
thố củ vùng Mô-den đ?ợ tiế hành mộ cách hế sứ thẳg thắ và công khai? - vấ đ? đ
rõ ràng đng biế thành mộ vấ đ? chung hơ: tạ sao bấ chấ cả "ý chí củ pháp luậ", "ý
chí củ chính phủ, và cuố cùng, "ý chí củ hoàng thư?ng", ngay trong nă 1841, theo
sựthừ nhậ chính thứ, ngư?i ta đ phả giả thoát báo chí khỏ "nhữg sựhạ chếkhông
thích đng", tạ sao ngay trong nă 1841 cũg vẫ phả nhắ nhở cơquan kiể duyệ chú ý
đ?n đề khoả thứhai củ bả pháp lệh nă 1819 ? áp dụg cụthểvào vùng Mô-den, câu
hỏ này không phả đ?ợ đ?t như sau: ngư?i ta đ dựg lên nhữg trởngạ đ?c biệ nào
đ?i vớ cuộ thả luậ nhữg công việ trong nư?c, - mà ngư?c lạ, lẽra phả đ?t là:
ngư?i ta có thểáp dụg nhữg biệ pháp đ?c biệ nào đ? khuyế khích báo chí nhằ biế
cuộ thả luậ cụ bộđ vềtình hình trong nư?c, dướ hình thứ mộ ngoạ lệ thành mộ
cuộ thả luậ càng thẳg thắ hơ và công khai hơ thì càng tố ?

Còn vềnộ dung bên trong và tính chấ củ sách báo chính trịvà củ báo chí

hàng ngày trư?c khi ban bốpháp lệh nói trên củ nộ các, thì nhữg lờ nói sau đy củ
bả chỉthịvềkiể duyệ cho chúng ta mộ quan niệ rõ ràng nhấ:

“heo cách này, có thểhy vọg rằg, cảsách báo chính trịlẫ báo chí hàng ngày sẽhiể sứmệh củ mình mộ cách

tố hơ, sẽcó đ?ợ mộ giọg vă thích đng hơ, và từnay vềsau sẽcoi việ đ?u cơtính hiế kỳ củ đ?c giảbằg cách đ?

ng nhữg bài có nộ dung nghèo nàn, rút từbáo nư?c ngoài, là không xứg đng vớ bả thân mình, v.v.. Có thểhy

vọg rằg: nhờvậ hứg thú to lớ đ?i vớ công việ củ tổquố sẽđ?ợ thứ tỉh và tình cả dân tộ sẽđ?ợ nâng cao".

Từđ tự hồcó thểrút ra kế luậ nói rằg, mặ dù không có nhữg biệ pháp đ?c biệ

nào ngă cả cuộ thả luậ thẳg thắ và công khai vềtình trạg vùng Mô-den, nhưg tình
trạg chung
củ báo chí Phổvẫ không thểkhông phả là mộ trởngạ không thểkhắ phụ
đ?ợ như thếđ?i vớ tính chấ thẳg thắ cũg như đ?i vớ tính chấ công khai. Đm đ?i
chiế nhữg đạ đ trích dẫ củ bả chỉthịvềkiể duyệ, chúng ta có thểdiễ đ?t ý nghĩ
chung củ chúng như sau: thểhiệ sựnghi ngờquá đng, cơquan kiể duyệ đ trởthành
xiềg xích bên ngoài đ?i vớ tựdo báo chí; đ đi vớ việ đ là việ tăg thêm sựtê liệ bên
trong
củ báo chí đ mấ dũg khí và thậ chí đ từbỏsựcốgắg vươ lên quá trình đ?