C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 256

nhà nư?c sựlặ lạ lịh sửcủ khái niệ lô-gích. Nhưg sựphát triể thậ sựlạ diễ ra ởmặ
công truyề.

Dướ dạg hợ lý, nhữg luậ để củ Hê-ghen sẽchỉcó nghĩ như sau:
Gia đnh và xã hộ công dân là nhữg bộphậ củ nhà nư?c. Chấ liệ nhà nư?c đ?ợ

phân chia giữ chúng "do hoàn cảh, sựtùy tiệ và sựtựlự chọ sứmệh củ mình làm
môi giớ". Công dân củ nhà nư?c là thành viên củ gia đnh và thành viên củ xã hộ
công dân.

“Ý niệ hiệ thự, tứ tinh thầ, tựphân chia bả thân thành hai lĩh vự ý tư?ng củ

khái niệ củ mình, thành gia đnh và xã hộ công dân, tứ là thành giai đạ hữ hạ củ
mình
", - do đ, sựphân chia nhà nư?c thành gia đnh và xã hộ công dân là mộ
sựphân chia ý tư?ng, tứ là mộ sựphân chia tấ yế vớ tưcách là mộ bộphậ củ bả chấ
củ nhà nư?c. Gia đnh và xã hộ công dân là nhữg bộphậ hiệ thự củ nhà nư?c, là
nhữg tồ tạ tinh thầ hiệ thự củ ý chí, là nhữg phươg thứ tồ tạ củ nhà nư?c. Gia đnh
và xã hộ công dân tựchúng cấ thành nhà nư?c. Chúng chính là đ?ng lự. Còn theo
Hê-ghen thì ngư?c lạ, chúng đ?ợ sả sinh ra từý niệ hiệ thự. Việ chúng kế hợ thành
nhà nư?c không phả là kế quảcủ quá trình sốg củ chính chúng; ngư?c lạ, chính ý
niệ, trong quá trình sốg củ mình, đ tách chúng ra khỏ bả thân. Thậ vậ, chúng là
tính hữ hạ củ ý niệ ấ. Chúng tồ tạ không phả nhờtinh thầ củ bả thân chúng, mà
nhờmộ tinh thầ khác. Chúng không phả là nhữg sựtựquy đ?nh, mà là nhữg quy đ?
nh bắ nguồ từmộ cái khác nào đ. Đ là lẽtạ sao chúng đ?ợ [Hê-ghen] quy đ?nh là
"tính hữ hạ", là tính hữ hạ củ bả thân "ý niệ hiệ thự". Mụ đch tồ tạ củ chúng
không phả là bả thân sựtồ tạ đ. Ý niệ tách nhữg tiề đ? ấ khỏ bả thân "đ? từtính ý
tư?ng củ chúng trởthành tinh thầ hiệ thự vô hạ cho mình". Đề đ có nghĩ là: nhà
nư?c chính trịkhông thểtồ tạ nế không có cơsởtựnhiên là gia đnh và cơsởnhân tạ
là xã hộ công dân. Chúng là conditio sine qua non

83

1*

củ nhà nư?c. Nhưg [ởHê-

ghen] đề kiệ biế thành cái chị đề kiệ, cái quy đ?nh biế thành cái bịquy đ?nh, cái
sả sinh biế thành sả phẩ củ sả phẩ củ nó. Ý niệ hiệ thự bịhạxuốg "lĩh vự hữ hạ" củ
gia đnh và củ xã hộ công dân chỉlà đ? - bằg cách vứ bỏchúng – hưởg thụtính vô
hạ củ mình và tái sả sinh ra tính vô hạ đ. Ý niệ hiệ thự "phân chia nhưvậ" (đ? đ?t
đ?ợ mụ đch củ mình) "chấ liệ củ tính hiệ thự hữ hạ ấ củ mình cho nhữg lĩh vự nói
trên" (tính hiệ thự ấ? tính hiệ thự nào? - nhữg lĩh vự ấ chính là "tính hiệ thự hữ
hạ" củ ý niệ, là "chấ liệ”củ nó), "phân chia nhữg cá nhân coi là sốđng ngư?i"
(ởđy, "nhữg cá nhân, sốđng ngư?i" là chấ liệ củ nhà nư?c, "chúng hợ thành nhà