cùng củ nhà nư?c vớ lợ ích đ?c thù củ nhữg cá nhân dườg như là ởchỗ nghĩ vụ củ
cá nhân đ?i vớ nhà nư?c và nhữg quyề mà nhà nư?c trao cho cá nhân, là đ?ng
nhấ vớ nhau (như vậ, ví dụnhưnghĩ vụtôn trọg sởhữ nhấ trí vớ quyề sởhữ).
Trong lờ chú thích [cho §261] sựđ?ng nhấ này đư?c cắ nghĩ như sau:
“ì nghĩ vụ trư?c hế, là mố quan hệvớ mộ cái gì có tính chấ thự thể, vố có tính chấ phổbiế, đ?i vớ tôi, còn
quyề lợ, ngư?c lạ, là sựtồ tạ hiệ có nói chung củ cái có tính chấ thự thểđ, do đ là mộ mặ củ tính đ?c thù củ
nó và củ sựtựdo đ?c thù củ tôi, cho nên cảhai nhân tốnày, trong các giai đạ củ sựphát triể hình thứ, đ?ợ
phân chia giữ nhữg mặ khác nhau hoặ giữ nhữg con ngư?i khác nhau. Nhà nư?c, vớ tính cách là mộ cái gì
có tính luân lý, là sựthâm nhậ lẫ nhau củ cái có tính chấ thự thểvà củ cái đ?c thù, bao hàm trong bả thân nó
mộ đề là: nghĩ vụcủ tôi đ?i vớ cái có tính chấ thự thể đ?ng thờ cũg là hình thứ tồ tạ củ sựtựdo đ?c thù củ tôi,
tứ là trong nhà nư?c, nghĩ vụvà quyề lợ đư?c hợ nhấ trong cùng mộ quan hệ".
§262. "ý niệ hiệ thự, tứ là tinh thầ, tựphân chia bả thân thành hai lĩh vự ý tư?ng củ khái niệ củ mình,
thành gia đnh và xã hộ công dân, tứ là thành giai đạ h ữu h ạn củ mình, đ? từtính ý tư?ng củ chúng
trởthành tính hiệ thự v ô h ạn c h o m ì n h, - tinh thầ ấ phân chia nhưvậ chấ liệ củ tính hiệ thự hữ hạ ấ củ
mình cho hai lĩh vự nói trên, phân chia nhữg cá nhân coi là sốđng ngư?i, thành thửđ?i vớ con ngư?i riêng lẻ
sựphân chia này là do hoàn cảh, sựtùy tiệ và sựtựlự chọ sứmệh củ mình, làm môi giớ".
Nế chúng ta chuyể câu ấ thành tiếg thông thư?ng thì sẽnhư sau:
Cách thứ nhà nư?c làm môi giớ cho quan hệcủ mình vớ gia đnh và xã hộ
công dân là "do hoàn cảh, sựtùy tiệ và sựtựlự chọ sứmệh củ mình" quyế đ?nh. Vì
thế lý trí củ nhà nư?c không quan hệgì tớ sựphân chia chấ liệ nhà nư?c cho gia
đnh và xã hộ công dân. Nhà nư?c xuấ hiệ mộ cách vô ý thứ và tùy tiệ từgia đnh
và xã hộ công dân. Gia đnh và xã hộ công dân dườg như là cái cơsởtựnhiên tố tă
mà từđ bố cháy ngọ đố nhà nư?c. Chấ liệ củ nhà nư?c đ?ợ hiể là nhữg công việ củ
nhà nư?c, cụthểlà gia đnh và xã hộ công dân, vì chúng hợ thành nhữg bộphậ củ
nhà nư?c, chúng tham gia bả thân nhà nư?c.
Quan niệ này đng đ?ợ chú ý vềhai mặ sau đy:
1) Gia đnh và xã hộ công dân đ?ợ Hê-ghen coi là nhữg lĩh vự củ khái niệ
nhà nư?c, cụthểlà nhữg lĩh vự củ giai đạ hữ hạ củ nhà nư?c, là tính hữ hạ củ nhà
nư?c. Đ là cái nhà nư?c đng phân chia bả thân thành nhữg lĩh vự ấ, lấ nhữg lĩh vự
ấ làm tiề đ?, và nhà nư?c làm việ đ chính là "đ? từtính ý tư?ng củ hai lĩh vự ấ
trởthành tinh thầ hiệ thự vô hạ cho mình". "Nhà nư?c phân chia bả thân, đ?...".
Nhà nư?c "phân chia như vậ chấ liệ củ tính hiệ thự củ mình cho nhữg lĩh vự đ,
thành thửviệ phân chia này v.v. biể hiệ ra là mộ sựphân chia do... làm môi giớ".
