C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 259

Đề quan trọg là bấ cứởđu Hê-ghen cũg làm cho ý niệ biế thành chủthể còn

chủthểhiệ thự, đng vớ ý nghĩ củ nó, chẳg hạ như"tín niệ chính trị, thì đ?ợ chuyể
thành vịngữ Trong thự tế sựphát triể bao giờcũg diễ ra ởphía vịngữ

§268 mô tảrấ hay tín niệ chính trị chủnghĩ yêu nư?c, - mộ sựmô tảkhông liên

quan gì vớ sựphát triể lô-gích; tuy nhiên Hê-ghen mô tảtín niệ chính trịấ "chỉ"
như là "kế quảcủ nhữg chếđ?nh tồ tạ trong nhà nư?c, trong nhữg chếđ?nh đ, tính
hợ lý là có thậ", nhưg mặ khác, nhữg chếđ?nh này cũg là biể hiệ đ?ợ khách quan
hóa như vậ củ tín niệ chính trị Xin xem chú thích củ đạ vă này.

§269. "Tín niệ rút ra cái nộ dung xác đ?nh đ?c biệ củ mình từnhữg mặ khác nhau củ c ơ t h ể nhà nư?c.

C ơ t h ể này là sựphát triể củ ý niệ tớ nhữg sựkhác biệ củ nó và tớ tính hiệ thự khách quan củ nhữg sựkhác

biệ ấ. N h ư v ậy, nhữg mặ phân biệ ấ là nhữg quyề lự khác nhau, nhữg chứ năg và lĩh vự hoạ đ?ng củ

chúng, nhờchúng mà c á i p h ổ b i ến không ngừg đ? ra bả thân mộ cách tấ yế, bở vì nhữg sựkhác biệ ấ đ?

ợ quy đ?nh bở bả tính củ khái niệ: và nhưvậ là thông qua nhữg quyề lự ấ, cái phổbiế này cũg tựbả tồ, bở vì

nó đư?c coi là tiề đ? củ hoạ đ?ng sáng tạ ra bả thân nó. Cơthểấ là chếđ? chính trị".

Chếđ? chính trịlà cơthểcủ nhà nư?c, hay cơthểcủ nhà nư?c là chếđ? chính trị

Nói rằg nhữg mặ phân biệ củ mộ cơthểnào đ nằ trong mố liên hệtấ yế xuấ phát
từbả chấ củ cơthể là mộ lố nói trùng lắ thuầ túy. Nói rằg chếđ? chính trịđ?ợ quy
đ?nh như là mộ cơthể rằg nhữg mặ khác nhau củ chếđ? ấ, nhữg quyề lự khác
nhau, quan hệvớ nhau nhưnhữg quy đ?nh hữ cơvà nằ trong mố quan hệhợ lý vớ
nhau, thì đ cũg là mộ lố nói trùng lắ. Coi nhà nư?c chính trịlà mộ cơthể và do đ,
coi việ phân chia quyề lự không phả là mộ sựphân chia máy móc mà là mộ
sựphân chia có sứ sốg và hợ lý - quan để đ là mộ bư?c tiế lớ. Nhưg Hê-ghen trình
bày phát hiệ này như thếnào?

1) "Cơthể này là sựphát triể củ ý niệ tớ nhữg sựkhác biệ củ nó và tớ tính hiệ

thự khách quan củ nhữg sựkhác biệ ấ". Hê-ghen không nói: cơthểnày củ nhà nư?
c là sựphát triể củ nó tớ nhữg sựkhác biệ và tớ tính hiệ thự khách quan củ chúng.
Thự ra thì tư tư?ng ấ là thếnày: sựphát triể củ nhà nư?c hoặ củ chếđ? chính trịtớ
nhữg sựkhác biệ và tớ tính hiệ thự củ chúng là quá trình hữ cơ Tiề đ?, chủthểlà
nhữg sựkhác biệ hiệ thự, hoặ nhữg mặ khác nhau củ chếđ? chính trị Vịngữlà quy
đ?nh củ nhữg mặ khác nhau ấ, vớ tư cách là nhữg quy đ?nh hữ cơ. Đng
lẽnhưthếthì ý niệ lạ đ?ợ đ? lên thành chủthể nhữg sựkhác biệ và tính hiệ thự củ
chúng lạ đ?ợ coi là sựphát triể củ ý niệ, là kế quảcủ ý niệ; kỳthự thì ngư?c lạ, bả
thân ý niệ cầ phả đ?ợ rút ra từnhữg sựkhác biệ hiệ thự. Cái hữ cơchính là ý niệ