C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 261

sựkhác biệ ấ đ?ợ quy đ?nh bở bả tính củ khái niệ; và

nhưvậ là thông qua nhữg quyề lự ấ, cái phổbiế này cũg

tựbả tồ, bở vì nó đư?c coi là tiề đ? củ hoạ đ?ng sáng tạ ra

bả thân nó. Cơthểấ là chếđ? chính trị.

c. Cơthểnày là sựphát triể củ ý niệ tớ nhữg

sựkhác biệ củ nó và tớ tính hiệ thự khách quan

củ nhữg sựkhác biệ ấ...; nhờchúng mà cái

phổbiế không ngừg đ? ra bả thân mộ cách tấ yế,

bở vì nhữg sựkhác biệ đư?c quy đ?nh bở bả tính

củ khái niệ; và nhưvậ là thông qua nhữg quyề lự

ấ, cái phổbiế này cũg tựbả tồ, bở vì nó đ?ợ coi

là tiề đ? củ hoạ đ?ng sáng tạ ra bả thân nó.

Cơthểấchếđ? chính trị.

Như đ thấ ởđy, Hê-ghen dùng hai chủthể- "nhữg mặ khác nhau củ cơthể và

"cơthể - đ? làm để xuấ phát cho nhữg quy đ?nh tiế theo. Trong câu thứba [củ đạ
269 theo nguyên bả củ Hê-ghen], nhữg mặ "phân biệ" đ?ợ quy đ?nh vớ tính cách
là "nhữg quyề lự khác nhau". Nhờxen hai chữ"như vậ" vào mà tạ nên cái ả giác
tuồg nhưnhữg "quyề lự khác nhau" đ đ?ợ rút ra từcâu trung gian, trong đ nói
vềcơthểvớ tưcách là sựphát triể củ ý niệ.

Sau đ nói đ?n "nhữg quyề lự khác nhau". Quy đ?nh theo đ cái phổbiế không

ngừg "đ? ra" bả thân và do đ bả tồ bả thân, không phả là cái gì mớ cả vì đề này đ
nằ trong quy đ?nh "nhữg quyề lự khác nhau" là "nhữg mặ củ cơthể, là nhữg mặ
"hữ cơ. Hay nói cho đng hơ, quy đ?nh "nhữg quyề lự khác nhau" ấ chẳg qua chỉlà
mộ cách diễ đ?t khác tư tư?ng cho rằg cơthểlà "sựphát triể củ ý niệ tớ nhữg
sựkhác biệ củ nó, v.v.".

Nhữg câu: cơthểnày là "sựphát triể củ ý niệ tớ nhữg sựkhác biệ củ nó và tớ

tính hiệ thự khách quan củ nhữg sựkhác biệ ấ", hoặ tớ nhữg sựkhác biệ, thông
qua chúng mà "cái phổbiế" ("cái phổbiế ởđy cũg là cái đ?ng nhấ vớ ý niệ) "không
ngừg đ? ra bả thân mộ cách tấ yế, bở vì nhữg sựkhác biệ ấ đ?ợ quy đ?nh bở bả
tính củ khái niệ
; và [...] cái phổbiế này cũg tựbả tồ, bở vì nó đ?ợ coi là tiề đ? củ
hoạ đ?ng sáng tạ ra bả thân nó", - nhữg câu đ là đ?ng nhấ. Câu sau cũg chỉlà
sựgiả thích chi tiế hơ cái tư tư?ng về"sựphát triể củ ý niệ tớ nhữg sựkhác biệ củ
nó". Như vậ, Hê-ghen chư tiế đ?ợ bướ nào xa hơ cái khái niệ chung "ý niệ", hoặ
nhiề lắ thì cũg không xa hơ khái niệ "cơthể nói chung (vì thự ra, ởđy chỉnói đ?n ý
niệ xác đ?nh ấ). Thếthì tạ sao Hê-ghen lạ coi là mình có quyề kế luậ: "cơthểnày là
chếđ? chính trị?? Tạ sao ông không có quyề kế luậ: "cơthểnày là hệthốg mặ trờ"?
Chỉlà vì sau đ, ông quy đ?nh "nhữg mặ khác nhau củ nhà nư?c" là "nhữg quyề lự