C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 285

khác, chếđ? nhà nư?c đ phát triể vớ tính cách là lý tính phổbiế, vớ tính cách là
mộ cái gì ởthếgiớ bên kia đ?i vớ chúng. Cho nên nhiệ vụlịh sửlà làm cho nhà nư?
c chính trịquay trởvềthếgiớ hiệ thự; nhưg đ?ng thờ các lĩh vự đ?c thù không nhậ
thấ rằg khi bả chấ thếgiớ bên kia củ chếđ? nhà nư?c, hoặ củ nhà nư?c chính trị
bịxóa bỏthì bả chấ riêng củ các lĩh vự đ cũg bịxóa bỏtheo, rằg sựtồ tạ bên kia củ
nhà nư?c chính trịchẳg qua chỉlà sựkhẳg đ?nh việ tha hóa củ bả thân các lĩh vự
đ. Cho tớ nay, chếđ? chính trị là lĩh vự tôn giáo, là tôn giáo củ đ?i sốg nhân dân,
là thượg đ? củ tính phổbiế củ đ?i sốg nhân dân, đ?i lậ vớ sựtồ tạ trầ tụ củ tính
hiệ thự củ đ?i sốg nhân dân. Lĩh vự chính trịlà lĩh vự nhà nư?c duy nhấ trong nhà
nư?c, là lĩh vự duy nhấ mà nộ dung, giốg như hình thứ củ nó, là có tính chấ loài
và là cái phổbiế chân chính; nhưg vì lĩh vự này đ?i lậ vớ nhữg lĩh vự khác, nên
cảnộ dung củ nó cũg mang tính chấ hình thứ và đ?c thù. Đ?i sốg chính trị vớ ý
nghĩ hiệ đ?i, là triế họ kinh việ củ đ?i sốg nhân dân. Chếđ? quân chủ là biể hiệ
hoàn chỉh củ sựtha hóa ấ; còn chếđ? cộg hòa lạ là cái phủđ?nh sựtha hóa đ
trong lĩh vự riêng củ nó. Hiể nhiên là chếđ? chính trị vớ tính cách là chếđ? chính
trị chỉphát triể ởnơ nào mà nhữg lĩh vự tưnhân đ đ?t tớ sựtồ tạ đ?c lậ. Nơ nào mà
thươg nghiệ và sởhữ ruộg đ?t còn chưa đ?ợ tựdo, còn chưa đ?t tớ sựtồ tạ đ?c lậ,
thì ởđ, nói cho đng ra, cũg chưa có chếđ? chính trị Thờ trung cổlà chếđ? dân
chủcủ sự không tựdo.

Sựtrừ tượg củ nhà nư?c vớ tính cách là nhà nư?c chỉlà đ?c trưng củ thờ cậ

đ?i, vì sựtrừ tượg củ đ?i sốg tư nhân chỉlà đ?c trưng củ thờ cậ đ?i thôi. Sựtrừ tư?
ng củ nhà nư?c chính trịlà sả phẩ củ thờ đ?i ngày nay.

Thờ trung cổđ có nông nô, sởhữ ruộg đ?t phong kiế, phư?ng hộ thủcông, hộ

củ các họ giảv.v.; nghĩ là vào thờ trung cổ sởhữ, thươg nghiệ, đàn thểxã hộ, con
ngư?i đ?u đ có tính chấ chính trị; ởđy nộ dung vậ chấ củ nhà nư?c đ?ợ quy đ?nh
bở hình thứ củ nhà nư?c. Ở đy, mọ lĩh vự tư nhân đ?u có tính chấ chính trị hoặ
đ?u là lĩh vự chính trị nói cách khác, chính trịcũg là tính chấ củ nhữg lĩh vự tư
nhân. Vào thờ trung cổ chếđ? chính trịlà chếđ? sởhữ tư nhân, nhưg chỉlà vì
chếđ? sởhữ tưnhân là mộ chếđ? chính trị Ở thờ trung cổ đ?i sốg nhân dân và đ?i
sốg nhà nư?c là đ?ng nhấ. Ở đy, con ngư?i là nguyên tắ hiệ thự củ nhà nư?c,
nhưg đ là con ngư?i không tựdo. Vì vậ, đ là chếđ? dân chủcủ sựkhông tựdo, là
sựtha hóa đ?n mứ đ? hoàn thiệ. Sựđ?i lậ mang tính chấ trừ tư?ng, phả tư chỉnả
sinh trong thếgiớ hiệ đ?i. Nhịnguyên luậ hiệ thự là đ?c để củ thờ trung cổ
nhịnguyên luậ trừ tư?ng là đ?c để củ thờ hiệ đ?i.