C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 286

"Trong giai đạ đ nêu ởtrên, tứ là giai đạ trong đ nhữg hình thứ củ chếđ? nhà nư?c đ?ợ phân chia thành

chếđ? dân chủ chếđ? quý tộ và chếđ? quân chủ xét theo quan để củ cái tính thốg nhấ thự thểvẫ còn ởlạ trong

bả thân nó, còn chư đ?t tớ sựphân chia vô hạ củ nó và đ sâu vào bả thân nó, thì yế tốsựquyế đ?nh cuố cùng

có tính cách tựquy đ?nh, củ ý chí, xuấ hiệ trong tính hiệ thự đ?c biệ củ nó không phả vớ tính cách là yế tốhữ

nộ tạ củ bả thân nhà nư?c”

Trong chếđ? quân chủ chếđ? dân chủvà chếđ? quý tộ trự tiế thì còn chư có

chếđ? chính trịvớ tính cách là mộ cái gì khác vớ nhà nư?c hiệ thự, vậ chấ, hoặ vớ
mọ nộ dung khác củ đ?i sốg nhân dân. Nhà nư?c chính trịchưa xuấ hiệ vớ tư cách
hình thứ củ nhà nư?c vậ chấ. Hoặ giảlà, như ởHy Lạ, les publica

92

1*

là việ tư

thậ sựcủ công dân, là nộ dung hiệ thự củ hoạ đ?ng củ họ và tưnhân là nô lệ ởđy,
nhà nư?c chính trị vớ tính cách là nhà nư?c chính trị là nộ dung duy nhấ chân
chính củ đ?i sốg và ý chí củ công dân; - hoặ giảlà, như dư?i chếđ? chuyên
chếchâu Á, nhà nư?c chính trịkhông phả là cái gì khác ngoài sựchuyên quyề đ?c
đán riêng củ mộ cá nhân duy nhấ; nói cách khác, nhà nư?c chính trị cũg giốg như
nhà nư?c vậ chấ, là mộ nô lệ Sựkhác biệ giữ nhà nư?c hiệ đ?i và nhữg nhà nư?c
ấ, tứ là nhữg nư?c có sựthốg nhấ thự thểgiữ nhân dân và nhà nư?c, không phả là
ởchỗnhữg yế tốkhác nhau củ chếđ? nhà nư?c đ phát triể tớ mứ tính hiệ thự đ?c
thù
, như Hê-ghen nghĩ mà là ởchỗbả thân chếđ? nhà nư?c đ phát triể cùng vớ đ?i
sốg nhân dân hiệ thự tớ mứ tính hiệ thự đ?c thù, là ởchỗnhà nư?c chính trịđ
trởthành chếđ? củ tấ cảcác mặ khác củ nhà nư?c.

§280. "Sựtựkhẳg đ?nh cuố cùng ấ củ ý chí nhà nư?c, trong tính trừ tư?ng ấ củ nó, là đ?n giả, và vì thếnó

là tính đ?n nhấ trự tiế; do đ, trong bả thân khái niệ củ nó, có sựquy đ?nh củ tính tựnhiên; vì vậ, nhà vua đ?ợ

tiên đ?nh mộ cách bả chấ làm ngư?i mang phẩ cách nhà vua vớ tư cách là cá nhân , không kểđ?n mọ nộ

dung khác, và cá nhân này đ?ợ chỉđ?nh làm mộ ngư?i nhưthếbằg phươg thứ trự tiế, bằg phư?ng thứ tựnhiên,

nhờsựsinh đ? nhụ thể.

Chúng ta đ nghe nói rằg tính chủquan là chủthể còn chủthểthì nhấ thiế phả là

cá nhân có tính chấ kinh nghiệ, là cái đ?n nhấ. Bây giờ chúng ta lạ biế đ?ợ rằg
khái niệ tính đ?n nhấ trự tiế bao hàm sựquy đ?nh củ tính tựnhiên, củ tính thểxác.
Hê-ghen chỉchứng minh đề không cầ phả chứg minh, tứ là: tính chủquan chỉtồ tạ
vớ tính cách là cá nhân có thểxác; còn đ?i vớ cá nhân có thểxác này thì đ?ơg
nhiên sựsinh đ? nhụ thể là dấ hiệ cầ thiế.

Hê-ghen cho là ông đ chứg minh rằg tính chủquan củ nhà nư?c, chủquyề,

nhà vua, là "cái bả chấ", rằg nhà vua "đ?ợ tiên đ?nh làm ngư?i mang phẩ cách