nhà vua vớ tưcách là cá nhân ấ, không kểđ?n mọ nộ dung khác, và cá nhân này
đ?ợ chỉđ?nh làm mộ ngư?i như thếbằg phư?ng thứ trự tiế, bằg phư?ng thứ
tựnhiên, nhờsựsinh đ? nhụ thể. Nế thếthì chủquyề, phẩ cách nhà vua, cầ đ?ợ coi
là cái do sựsinh đ? tạ ra. Thểxác củ nhà vua quyế đ?nh phẩ cách củ nhà vua.
Như vậ là cấ quyế đ?nh tộ đ?nh củ nhà nư?c không phả là lý tính, mà chỉlà bả
tính nhụ thể. Sựsinh đ? quyế đ?nh phẩ chấ củ nhà vua như nó quyế đ?nh phẩ chấ
củ súc vậ.
Hê-ghen đ chứg minh rằg nhà vua phả đ?ợ đ? ra, đề đ thì không ai nghi
ngờcả nhưg ông đ không chứg minh rằg sựsinh ra đ làm cho nhà vua trởthành
nhà vua.
Con ngư?i do sựsinh đ? mà đ?ợ tiên đ?nh là nhà vua, - đề đ, giốg như giáo
lý vềsựhoài thai trinh khiế củ Đ?c mẹMa-ri-a, cũg không thểtrởthành chân lý siêu
hình họ đ?ợ. Nhưg cảquan niệ sau, tứ là sựkiệ ý thứ, lẫ quan niệ trư?c, tứ là biể
hiệ sựkiệ kinh nghiệ, đ?u có thểcắ nghĩ bằg nhữg ả tư?ng và nhữg quan hệcủ con
ngư?i.
Trong lờ chú thích [cho §280], mà chúng ta sẽxem xét tỉmỉhơ, Hê-ghen lấ
làm đ?c ý vềcái ý nghĩlà ông đ chứg giả cái không hợ lý thành mộ cái hợ lý tuyệ
đ?i .
"Bướ chuyể đ từkhái niệ tựquy đ?nh thuầ túy sang tính trự tiế củ tồ tạ, và do đ, sang tính tựnhiên, là bướ
chuyể mang tính chấ tư biệ thuầ túy, và do đ, sựnhậ thứ vềbướ chuyể ấ là thuộ lĩh vự triế họ lô-gích".
Tấ nhiên, đy là tưbiệ thuầ túy, nhưg đề đ không phả là do Hê-ghen đ thự hiệ
mộ bư?c nhả vọ từsựtựquy đ?nh thuầ túy, từsựtrừ tượg, sang tính tựnhiên thuầ
túy (tính ngẫ nhiên củ sựsinh đ? là tính tựnhiên thuầ túy ấ), tứ là sang mộ cự
khác, car les extrêmes se touchent
1*
. Ở đy, cái tư biệ là ởchỗHê-ghen gọ đ là
"bư?c chuyể củ khái niệ", là ởchỗông coi sựmâu thuẫ gay gắ nhấ là sựđ?ng nhấ,
coi sựthiế nhấ quán hế sứ lớ là sựnhấ quán.
Có thểcoi lờ khẳg đ?nh sau đy là lờ thừ nhậ tích cự củ Hê-ghen: vớ nhà vua
thếtậ, thì lý tính tựquy đ?nh bịthay thếbở tính quy đ?nh trừ tượg củ nhữg thuộ
tính tựnhiên, nhưg không phả vớ tính cách là cái mà nó đch thịlà, không phả vớ
tính cách là tính quy đ?nh củ tựnhiên, mà vớ tính cách là tính quy đ?nh tố cao củ
nhà nư?c, - như vậ ởđy, trư?c mặ chúng ta có mộ để tích cự, ởđ chếđ? quân
chủkhông còn có thểcứ vãn nổ cái ả tư?ng cho rằg dư?ng như chếđ? quân chủlà
tổchứ củ ý chí hợ lý.
