C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 320

c, và họcó thểlàm đ?ợ cái tố nhấ mà không cầ đ?n các đ?ng cấ, cũg nhưkhi có các hộ nghịđ?ng cấ thì họphả

luôn luôn làm cái tố nhấ".

Lẽdĩnhiên, trong cái tổchứ đ đ?ợ Hê-ghen mô tảthì đề đ là hoàn toàn đng.

2) "Còn nói vềcái ý chí tố lành tuyệ vờ củ các đ?ng cấ muố thự hiệ lợ ích phổbiế, thì chúng ta đ nhậ xét ở

trên [...] rằg cái giảthiế dư?ng nhưchính phủđ theo đề ác hoặ đ theo mộ ý chí không tố, là mộ giảthiế đ?c trưg

củ dân đn và nói chung là củ mộ quan để phủđ?nh. Giảthiế này, - nế bác lạ nó bằg mộ hình thứ cũg như thế -

trư?c tiên lẽra phả dẫ đ?n chỗkế tộ các đ?ng cấ là: vì các đ?ng cấ bắ nguồ từtính đ?n nhấ, từquan để tư nhân

và từlợ ích đ?c thù, nên các đ?ng cấ có khuynh hư?ng sửdụg hoạ đ?ng củ chúng đ? bả vệnhữg lợ ích đ?c thù

ấ bằg cách hy sinh nhữg lợ ích phổbiế, trong khi ngư?c lạ, nhữg yế tốkhác củ quyề lự nhà nư?c, tựbả thân

chúng, lạ đ?ng vữg trên quan để củ nhà nư?c và hiế thân mình cho nhữg mụ đch phổbiế".

Do đ, sựhiể biế ý chí củ các đ?ng cấ phầ thì thừ, phầ thì đng nghi. Nhân

dân không biế mình muố gì. Các đ?ng cấ không hiể biế công việ củ nhà nư?c vớ
mứ đ? như quan chứ, sựhiể biế này là đ?c quyề củ các quan chứ. Các đ?ng cấ là
thừ đ?i vớ việ thự hiệ "công việ phổbiế". Các quan chứ có khảnăg thự hiệ công
việ này không cầ đ?n các đ?ng cấ, và mặ dù có các đ?ng cấ, họcũg vẫ phả làm cái
tố nhấ. Nhưvậ, vềmặ nộ dung, đ?i diệ củ các đ?ng cấ chỉlà mộ món xa xỉthuầ túy.
Vì vậ, sựtồ tạ củ họhoàn toàn chỉlà hình thứ mà thôi.

Tiế nữ, đ?i vớ trạg thái tưtư?ng củ các đ?ng cấ, tứ ý chí củ họ thì cũg đng

nghi, vì trạg thái tưtư?ng và ý chí đ bắ nguồ từquan để tưnhân và từnhữg lợ ích
tưnhân. Trên thự tế không phả công việ phốbiế là lợ ích tưnhân củ các đ?ng cấ,
mà lợ ích tưnhân củ họlà công việ phổbiế củ họ Nhưg "công việ phốbiế" mà lạ
thông qua ý chí không biế mình muố gì, hay ít ra cũg không có sựhiể biế đ?c thù
vềcái phổbiế, nói cách khác là thông qua mộ ý chí lấ lợ ích đ?i lậ vớ công việ
phổbiế làm nộ dung thậ sựcủ mình, mớ có đ?ợ hình thứ củ công việ phổbiế, thì
thậ là kỳkhôi!

Trong các nhà nư?c hiệ đ?i, cũg nhưtrong triế họ pháp quyề củ Hê-ghen,

tính hiệ thự chân chính, đ?ợ nhậ thứ, củ công việ phổbiế chỉlà có tính chấ hình
thứ, hoặ chỉcó cái hình thứ mớ là công việ phổbiế hiệ thự
.

Hê-ghen đng trách không phả vì ông miêu tảbả chấ củ nhà nư?c hiệ đ?i đng

nhưnó có thự, mà là vì ông mạ nhậ cái hiệ có là bả chấ củ nhà nư?c. Cái hợ lý là
hiệ thự, - đề đ đ?ợ chứg minh chính bở mâu thuẫ củ tính hiệ thự không hợ lý
tính hiệ thự luôn luôn đ?i lậ vớ đề mà nó nói vềnó, và đề nó nói vềnó thì đ?i lậ vớ
bả thân nó.