trịvà ý nghĩ chính trịcủ nó, lờ tuyên bốấ không giúp gì cho ông ta cả Ông đ mấ
công nói rằg: "Chếđ? con trư?ng thừ kếcó thểlàm cho đ?ng cấ [chiế hữ ruộg đ?t]
càng đ?ợ đ?m bả và vữg chắ hơ nữ, nhưg chếđ? này chỉđng mong muố vềmặ
chính trị vì gắ liề vớ nó là mộ sựhy sinh có mụ đch chính trịnhằ làm cho con trư?
ng có khảnăg sốg đ?c lậ". Ởđy, Hê-ghen bộ lộmộ thái đ? khiêm tố, mộ vẻlịh
sựnhấ đ?nh về mặ trí tuệ Cái chếđ? con trư?ng thừ kếmà ông ta muố biệ hộvà cấ
tạ ra không phả là tựnó và cho nó, mà chỉnằ trong mố quan hệvớ mộ cái khác;
không phả là mộ sựtựquy đ?nh, mà là đ?ợ quy đ?nh bở mộ cái khác; không phả
là mụ đch, mà là phư?ng tiệ đ? đ?t tớ mụ đch. Trong thự tế chếđ? con trư?ng thừ
kếlà hậ quảcủ chếđ? chiế hữ ruộg đ?t dư?i dạg thuầ túy củ nó, là sởhữ tưnhân đ
hóa thạh, là sởhữ tưnhân (quand même) hế sứ đ?c lậ và hế sứ phát triể. Còn cái
mà Hê-ghen hình dung là mụ đch, là yế tốquyế đ?nh, là prima causa củ chếđ?
con trư?ng thừ kếthì ngư?c lạ, là kế quảcủ nó, là hậ quảcủ nó, là quyề lự củ sởhữ
tưnhân trừ tư?ng đ?i vớ nhà nư?c chính trị nhưg Hê-ghen lạ miêu tảchếđ? con
trư?ng thừ kếlà quyề lự củ nhà nư?c chính trịđ?i vớ sởhữ tưnhân. Ông biế
nguyên nhân thành kế quảvà kế quảthành nguyên nhân, yế tốquyế đ?nh thành yế
tốbịquyế đ?nh và yế tốbịquyế đ?nh thành yế tốquyế đ?nh.
Nhưg cái gì là nộ dung củ kế cấ chính trị củ mụ đch chính trị cái gì là mụ
đch củ mụ đch đ? Thự thểcủ mụ đch ấ là cái gì? Là chếđ? con trư?ng thừ kế là
sởhữ tưnhân ở thểtuyệ đ?i, là sởhữ tưnhân tố cao. Quyề lự củ nhà nư?c chính
trịđ?i vớ sởhữ tưnhân trong chếđ? con trư?ng thừ kếbiể hiệ ra ởchỗnào?
Ởchỗnhà nư?c chính trịtách sởhữ tưnhân ra khỏ gia đnh và xã hộ, ở chỗnhà nư?c
chính trịnâng sởhữ tưnhân lên tớ tính đ?c lậ trừ tư?ng. Quyề
lự củ nhà nư?c chính trịđ?i vớ sởhữ tưnhân quy lạ là gì ? Là quyề lự củ bả thân
sởhữ tưnhân, là bả chấ củ nó đ đ?ợ nâng lên tớ sựtồ tạ đ?c lậ. Đ?i lậ vớ bả chấ đ,
nhà nư?c dân tộ còn lạ cái gì? Còn lạ cái ả tư?ng dư?ng nhưnhà nư?c này là
kẻquyế đ?nh, kỳthự nó là kẻbịquyế đ?nh. Dĩnhiên, nhà nư?c phá vỡý chí củ gia
đnh và củ xã hộ, nhưg nó làm việ đ chỉlà đ? đm lạ sựtồ tạ cho ý chí củ sởhữ
tưnhân không phụthuộ vào gia đnh và xã hộ, và đ? thừ nhậ tồ tạ này là tồ tạ cao
nhấ củ nhà nư?c chính trị là tồ tạ luân lý tố cao.
Bây giờchúng ta hãy xem xét nhữg yế tốkhác nhau, xem chúng biể hiệ ra
nhưthếnào ở đy, trong quyề lậ pháp, trong cái nhà nư?c tổg thểđ đ?t tớ tính hiệ
thự, tính nhấ quán và tựý thứ, trong nhà nư?c chính trịhiệ thự, - chúng ta hãy xem
