C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 363

tưnhân - tứ sởhữ ruộg đ?t - là không thểchuyể như?ng, thì "tựdo ý chí phổbiế"
(trong đ cũg bao gồ cảsựtựdo chi phố mộ cái gì bên ngoài - ở đy là sởhữ ruộg đ?t)
luân lý (trong đ bao gồ tình
yêu
coi là tinh thầ hiệ thự, cũg tựthểhiệ thành gia pháp thự sự lạ là có thểchuyể
như?ng. "Tính không thểchuyể như?ng" củ sởhữ tưnhân đ?ng thờ là "tính có
thểchuyể như?ng" củ tựdo ý chí phổbiế và luân lý
. Vấ đ? ở đy không còn là sởhữ
tồ tạ "vì ý chí củ tôi thểhiệ trong đ", mà ý chí củ tôi tồ tạ "vì nó thểhiệ trong
sởhữ". ý chí củ tôi ởđy không còn chi phố đ?ợ khách thể mà bả thân nó lạ nằ dư?i
quyề lự củ khách thể Toàn bộsựsay sư lãng mạ vềtính chấ tuyệ vờ củ chếđ? con
trư?ng thừ kếchung quy lạ là: sởhữ tưnhân, - do đ là sựtùy tiệ tưnhân, - biể hiệ ra
ở đy dư?i dạg trừ tư?ng nhấ củ nó; ý chí thô bạ, phi đ?o đ?c, hoàn toàn có tính
chấ hạ
chế ở đy xuấ hiệ vớ tưcách là hợ đ? cao nhấ củ nhà nư?c chính trị là sựtha
hóa tố cao do sựtùy tiệ thự hiệ, là cuộ đ?u tranh ngoan cư?ng nhấ, hy sinh nhấ,
chốg lạ tính chấ yế đố củ con ngư?i, bở vì ở đy sựnhân đ?o hóa, sựnhân cách
hóa sởhữ tưnhân, thểhiệ ra nhưlà sựyế đố củ con ngư?i. Chếđ? con trư?ng thừ
kếlà sởhữ tưnhân đ trởthành tôn giáo đ?i vớ bả thân, chỉđ?m mình vào bả thân,
hân hoan vềtính đ?c lậ và sựtuyệ diệ củ mình. Cũg giốg nhưchếđ? con trư?ng thừ
kếlà không thểchuyể như?ng trự tiế, chếđ? đ cũg không chị ảh hư?ng củ tác đ?ng
củ khếư?c. Hê-ghen đ trình bày bư?c chuyể từsởhữ khếư?c nhưsau:

§71. "Tồ tạ hiệ có, vớ tính cách là tồ tạ xác đ?nh, vềthự chấ, là tồ tạ cho cái khác: [...] xét vềmặ nó là tồ tạ

hiệ có vớ tính cách là mộ vậ bên ngoài, thì sởhữ, đ?i vớ nhữg vậ bên ngoài khác, và trong khuôn khổnhữg

mố quan hệlẫ nhau củ chúng, là tính tấ yế và tính ngẫ nhiên. Nhưg vớ tính cách là tồ tạ hiệ có củ ý chí, vớ

tính cách là cái gì tồ tạ cho cái khác, thì sởhữ chỉtồ tạ cho ý chí củ ngư?i khác mà thôi. Mố quan hệấ củ ý chí

vớ ý chí là miếg đ?t đ?c thù và thậ sựtrên đ tựdo tồn tạ. Sựmôi giớ đ, nhờnó mà tôi có đ?ợ sởhữ, không phả

chỉnhờ mộ vậ và ý chí chủquan củ tôi, mà cũg còn nhờý chí củ ngư?i khác, - tứ là trong giớ hạ củ ý chí

chung, - sựmôi giớ đ cấ thành lĩh vự củ khếư?c".

(Việ có sởhữ đư?c thự hiệ không phả trong giớ hạ củ ý chí chung, mà hoàn

toàn chỉ"nhờmộ vậ ý chí chủquan củ tôi", đề đ đ trởthành luậ pháp nhà nư?c
trong chếđ? con trư?ng thừ kế.Trong khi ở đy, trong phầ bàn vềtưpháp, Hê-ghen
trình bày tính có thểchuyể như?ng củ sởhữ tư nhân và tính phụthuộ củ nó vào ý
chí chung tính ý tư?ng chân chính củ nó, - thì ngư?c lạ, trong công pháp, ông
ca ngợ tính tuyệ diệ gia trư?ng củ sởhữ đ?c lậ, đ?i lậ vớ "tình trạg nghềnghiệ
không đ?ợ bả đ?m, việ chạ theo lợ nhuậ và sựbiế đ?ng củ sởhữ, sựphụthuộ vào