C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 362

xét nhữg yế tốđ trong mố liên hệvớ cái ý tư?ng hoặ cái cầ phả có, vớ tính quy đ?
nh lô-gích và hình thứ củ nhữg yế tốđ.

(Chếđ? con trư?ng thừ kếkhông phả, nhưHê-ghen nói, là "xiềg xích quàng

lên tựdo củ quyề tưnhân", ngư?c lạ, nó là "tựdo củ quyề tưnhân đ thoát khỏ mọ
xiềg xích xã hộ và luân lý"). (Cấ tạ chính trịcao nhấ ở đy là cấ tạ củ sởhữ tưnhân
trừ tư?ng.)

Trư?c khi so sánh nhưvậ, cầ phả xem xét kỹhơ mộ công thứ nữ củ đạ này,

theo nó thì nhờchếđ? con trư?ng thừ kếmà tài sả củ đ?ng cấ nông dân, tứ sởhữ
ruộg đ?t, sởhữ tưnhân, "thậ chí còn đ?ợ bả vệkhỏ sựtùy tiệ củ chính mình, do
chỗnhữg thành viên củ đ?ng cấ này đ?u có sứmệh gánh vác nhiệ vụấ, đ?u không
có cái quyề nhưnhữg công dân khác, - tứ là quyề tựdo đ?nh đạ toàn bộsởhữ củ
mình".

Chúng ta đ vạh rõ rằg, do chỗsởhữ ruộg đ?t là "không

thểchuyể như?ng", cho nên nhữg dây thầ kinh xã hộ củ sởhữ tưnhân đ bịcắ đ?t.
Sở hữ tưnhân (sởhữ ruộg đ?t) đ?ợ bả vệchốg lạ sựtùy tiệ củ bả thân ngư?i sởhữ,
vì lĩh vự tùy tiệ củ ngư?i sởhữ này đ từsựtùy tiệ củ loài ngư?i nói chung biế thành
sựtùy tiệ đ?c thù củ sởhữ tưnhân, và sởhữ tưnhân đ trởthành chủthểcủ ý chí, còn
ý chí thì đ trởthành vịngữgiả đ?n củ sởhữ tưnhân. Sởhữ tưnhân ở đy không còn là
khách thểnhấ đ?nh củ sựtùy tiệ nữ, còn sựtùy tiệ thì lạ là vịngữnhấ đ?nh củ sởhữ
tưnhân. Song chúng ta hãy so sánh đề đ vớ đề mà bả thân Hê-ghen nói khi bàn
vềlĩh vự tưpháp:

§65. "Tôi có thểchuyể như?ng sởhữ củ tôi, vì nó chỉlà sởhữ củ tôi chừg nào ý chí củ tôi thểhiệ trong đ

[....], - nhưg tôi có thểlàm đề đ chỉlà vì sựvậ, theo bả chấ củ nó, là mộ cái bên ngoài".

§66. "Vì vậ, nhữg củ cả, hay nói cho đng hơ, nhữg tính quy đ?nh có tính chấ thự thể đng cấ thành tài sả

thầ kín nhấ củ nhân cách củ tôi và bả chấ phổbiế củ tựý thứ củ tôi, là nhữg thứkhông thểchuyể như?ng

quyề hư?ng thụ nhữg thứấ cũg không mấ hiệ lự vì thờ gian đ quá lâu rồ. Nhữg tính quy đ?nh đ là: nhân cách

củ tôi nói chung, tựdo ý chí phổbiế củ tôi, luân lý và tôn giáo củ tôi".

Nhưvậ, trong chếđ? con trư?ng thừ kế sởhữ ruộg đ?t, tứ sởhữ tưnhân dư?i

dạg thuầ túy, trởthành mộ tài sả không thểchuyể như?ng, do đ, cũg trởthành tính
quy đ?nh có tính chấ thự thể
tứ là nhữg tính quy đ?nh cấ thành "tài sả thầ kín nhấ
củ nhân cách, bả chấ phổbiế củ tựý thứ" củ đ?ng cấ nhữg ngư?i đ?ợ hư?ng quyề
con trư?ng thừ kế cấ thành "nhân cách nói chung, tựdo ý chí phổbiế, luân lý và
tôn giáo" củ đ?ng cấ ấ. Vì vậ, đề hoàn toàn nhấ quán là hễchỗnào mà sởhữ