ngư?i trừ tư?ng; giốg nhưđ?o đ?c theo cách lý giả củ Hê-ghen là sựtồ tạ hư ả củ
tính chủquan trừ tư?ng. Hê-ghen coi pháp quyề và đ?o đ?c là nhữg trừ tư?ng loạ
ấ, nhưg từđ ông không kế luậ rằg nhà nư?c, luân lý, lấ nhữg yế tốđ làm tiề đ? củ
mình, chẳg qua chỉlà tính xã hộ (đ?i sốg xã hộ) củ nhữg ả tư?ng ấ. Ngư?c lạ, từđ
Hê-ghen kế luậ rằg nhữg ả tư?ng ấ là nhữg yế tốphụthuộ củ đ?i sốg luân lý ấ.
Nhưg tưpháp, nế không phả là pháp quyề củ nhữg chủthểđ củ nhà nư?c thì còn là
cái gì nữ? Và đ?o đ?c nế không phả là đ?o đ?c củ nhữg chủthểđ thì còn là cái gì
nữ? Hay nói rằg con ngư?i củ tưpháp và chủthểcủ đ?o đ?c là con ngư?i và
chủthểcủ nhà nư?c, - nói như thếthì sẽđng hơ. Hê-ghen đ bịtrách cứnhiề lầ vì cái
quan để củ ông ta vềđ?o đ?c. Song, ông ta chỉtrình bày đ?o đ?c củ nhà nư?c hiệ
đ?i và củ tư pháp hiệ đ?i mà thôi. Nhữg ngư?i phê phán Hê-ghen muố đ?o đ?c
tách rờ vớ nhà nư?c nhiề hơ nữ, muố đ?o đ?c đ?ợ giả phóng nhiề hơ nữ. Như vậ,
họđ chứg minh đề gì ? Họ chỉchứg minh rằg việ tách rờ nhà nư?c hiệ đ?i vớ đ?o
đ?c là hợ đ?o đ?c, rằg đ?o đ?c là phi chính trị còn nhà nư?c là phi đ?o đ?c. Ngư?c
lạ, có thểcho rằg công lao lớ củ Hê-ghen, - mặ dầ trên mộ ý nghĩ nào đ, công lao
đ là không tựgiác (cụthểlà theo ý nghĩ Hê-ghen mạ nhậ cái nhà nư?c lấ đ?o đ?c ấ
làm tiề đ? củ mình, là ý niệ luân lý hiệ thự), - là đ chỉcho đ?o đ?c hiệ đ?i cái đ?a
vịthậ sựcủ nó.
Trong mộ chếđ? nhà nư?c mà chếđ? con trư?ng thừ kê' là sựbả đ?m, thì
sởhữ tưnhân là sựbả đ?m củ chếđ? nhà
nư?c chính trị Trong chếđ? con trư?ng thừ kế đề đ mang cái dạg là mộ chủg loạ
đ?c thù củ sởhữ tưnhân đ?ợ dùng làm bả đ?m đ. Chếđ? con trư?ng thừ kếchỉlà
hình thứ tồ tạ đ?c thù củ quan hệphổbiế giữ sởhữ tưnhân và nhà nư?c chính trị
Chếđ? con trư?ng thừ kếlà ý nghĩ chính trịcủ sở hữ tưnhân, là sởhữ tưnhân theo ý
nghĩ chính trịcủ nó, tứ là theo ý nghĩ phổbiế củ nó. Như vậ, ở đy chếđ? nhà nư?c
là chếđ? nhà nư?c củ sởhữ tưnhân.
Phàm nơ nào chúng ta thấ chếđ? con trư?ng thừ kếmang hình thứ cổđể củ
nó, - trong các dân tộ ở Đ?c, - thì toàn bộchếđ? nhà nư?c đ?ợ xây dựg trên sởhữ
tưnhân. Ởđ, sởhữ tư nhân là phạ trù phổbiế, là mố liên hệnhà nư?c phổbiế. Ngay
cảnhữg chứ năg phổbiế cũg thểhiệ ra là sởhữ tưnhân, khi thì củ nghiệ đàn nào đ,
khi thì củ đ?ng cấ nào đ.
Thư?ng nghiệ và công nghiệ dư?i nhữg biế thểkhác nhau củ chúng đ?u là
sởhữ tưnhân củ nhữg nghiệ đàn đ?c thù. Chứ tư?c triề đnh, quyề xét xử v.v., là
