C. MÁC VÀ PH. ĂNGGHEN TOÀN TẬP - TẬP 1 - Trang 374

2) ỞLa Mã, chứ tư?c nhà nư?c không bao giờlà cha truyề con nố cả tứ là

sởhữ tưnhân không phả là phạ trù nhà nư?c giữđ?a vịthốg trị

3) Trái ngư?c vớ chếđ? con trư?ng thừ kếở Đ?c v.v., ở La Mã, tựdo lậ di

chúc là kế quảcủ sởhữ tưnhân. Toàn bộsựkhác biệ giữ kiể La Mã và kiể Đ?c trong
sựphát triể củ sởhữ tưnhân là sựđ?i lậ đ.

(Trong chếđ? con trư?ng thừ kế cái sựkiệ sởhữ tưnhân là mố quan hệđ?i vớ

chứ năg nhà nư?c, đng mang mộ hình thứ khiế cho sựtồ tạ nhà nư?c là thuộ tính,
là tính ngẫ nhiên củ sởhữ tư nhân trự tiế, củ sởhữ ruộg đ?t. Nhưvậ, ở đ?nh tộ
cùng củ nó, nhà nư?c biể hiệ thành sởhữ tư nhân, thếnhưg ở đy sởhữ tưnhân lạ
phả biể hiệ thành tài sả nhà nư?c. Lẽra phả làm cho sởhữ tưnhân trởthành mộ tính
chấ củ công dân, thì Hê-ghen lạ làm cho thân phậ
công dân chính trị tồ tạ nhà nư?c và tâm trạg củ nhà nư?c, trởthành mộ tính chấ
củ sởhữ tưnhân.)

§308. "Mặ biế đ?ng củ xã hộ công dân gia nhậ vào mộ bộphậ khác củ yế tốđ?ng cấ, bộphậ ấ nhìn bềngoài

thì dư?ng nhưdo sốđng thành viên củ nó, nhưg vềthự chấ thì do tính chấ củ sứmệh và củ công việ củ nó, nên

chỉcó thểhành đ?ng thông qua nhữg đ?i biể củ nó mà thôi. Vì nhữg đ?i biể này là do xã hộ công dân ủ quyề,

cho nên có thểthấ rõ ngay rằg xã hộ công dân làm việ đ vớ cách là cái mà nó vố là, do đ, không phả vớ

tưcách bịphân chia theo kiể nguyên tử thành nhữg cá nhân riêng lẻ chỉnhấ thờ tậ hợ lạ đ? hoàn thành mộ

hành đ?ng đ?n nhấ và tạ thờ rồ sau đ không có thêm mộ mố liên hệnào vớ nhau nữ, - ngư?c lạ, nó làm việ đ

vớ mộ cách là mộ xã hộ vố đ đ?ợ phân thành nhữg hiệ hộ, đàn thểtựquả, nghiệ đàn đ hình thành, nhữg tổchứ

này vì thếmà có đ?ợ mố liên hệchính trị Cái quyề củ đ?ng cấ đ?ợ cửra nhữg đ?i biể do nhà vua triệ tậ, cũg

nhưcái quyề củ đ?ng cấ thứnhấ đ?ợ có mặ mà không lệthuộ vào việ bầ cử(§307), là sựbả đ?m hợ hiế, đ?c

thù cho sựtồ tạ củ các đ?ng cấ và củ hộ nghịđ?ng cấ".

Ởđy, chúng ta thấ sựđ?i lậ mớ trong xã hộ công dân và các đ?ng cấ; thấ

bộphậ biế đ?ng và do đ cảbộphậ không biế đ?ng trong chúng (sởhữ ruộg đ?t là
bộphậ không biế đ?ng này). Sựđ?i lậ này cũg đ?ợ ngư?i ta coi là sựđ?i lậ giữ
không gian thờ gian, v.v., là sựđ?i lậ giữ bả thủvà tiế bộv.v.. Vềvấ đ? này, xin
xem đạ vă trướ đy. Vảlạ bằg các nghiệ đàn, v.v., Hê-ghen cũg làm cho bộphậ biế
đ?ng
này củ xã hộ trởthành mộ cái gì không biế đ?ng.

Sựđ?i lậ thứhai là: bộphậ thứnhấ củ yế tốđ?ng cấ mà Hê-ghen vừ mớ suy diễ

ra, tứ nhữg ngư?i đ?ợ hưởg quyề con trư?ng thừ kế vớ tưcách là nhữg ngư?i như
vậ, cũg đ là nhữg ngư?i lậ pháp, và quyề lậ pháp là thuộ tính củ con ngư?i kinh