Sựnghèo nàn củ tôn giáo vừ là biể hiệ củ sựnghèo nàn hiệ thự, vừ là sựphả
kháng chốg sựnghèo nàn hiệ thự ấ. Tôn giáo là tiếg thởdài củ chúng sinh bị áp
bứ, là trái tim củ thếgiớ không có trái tim, cũg giốg nhưnó là tinh thầ củ nhữg trậ
tựkhông có tinh thầ. Tôn giáo là thuố phiệ củ nhân dân.
Xóa bỏtôn giáo, vớ tính cách là xóa bỏhạh phúc ả tư?ng củ nhân dân, là yêu
cầ thự hiệ hạh phúc thự sựcủ nhân dân. Yêu cầ từbỏnhữg ả tư?ng vềtình cảh củ
mình cũg là yêu cầ từbỏcái tình cảh đng cầ có ả tư?ng. Do đ, việ phê phán tôn
giáo là hình thứ manh nha củ sựphê phán cuộ sốg khổả mà tôn giáo là vòng hào
quang thầ thánh củ nó.
Sựphê phán đ vứ bỏkhỏ nhữg xiềg xích các bông hoa giảtrang để cho chúng,
không phả đ? loài ngư?i cứtiế tụ mang nhữg xiềg xích ấ dư?i cái hình thứ chẳg
vui thích và thú vịgì, mà đ? loài ngư?i vứ bỏchúng đ và giơtay hái lấ bông hoa
thậ. Việ phê phán tôn giáo đng làm cho con ngư?i thoát khỏ ả tư?ng, đ? con ngư?i
suy nghĩ hành đ?ng, xây dựg tính hiệ thự củ mình vớ tưcách là con ngư?i thoát
khỏ ả tư?ng, trởnên có lý tính; đ? con ngư?i xoay quanh bả thân mình và cái mặ
trờ thậ sựcủ mình. Tôn giáo chỉlà cái mặ trờ ả tư?ng xoay quanh con ngư?i chừg
nào con ngư?i chưa bắ đ?u xoay quanh bả thân mình.
Do đ, nhiệ vụcủ lịh sử- sau khi cái chân lý củ thếgiớ bên kia đ mấ đ - là xác
lậ chân lý củ thếgiớ bên này. Sau khi cái hình tư?ng thầ thánh củ sựtựtha hóa củ
con ngư?i đ bịbóc trầ thì nhiệ vụcấ thiế củ cái triế họ đng phụ vụlịh sửlà bóc trầ
sựtựtha hóa trong nhữg hình tư?ng không thầ thánh củ nó. Nhưvậ, phê phán
thượg giớ biế thành phê phán cõi trầ, phê phán tôn giáo biế thành phê phán pháp
quyề, phê phán thầ họ biế thành phê phán chính trị
Việ nghiên cứ, sẽđ?ợ tiế hành sau lờ nói đ?u này
100
- đ cũg là mộ đng góp
vào công việ ấ, - ngay từđ?u không phả nhằ vào bả chính, mà nhằ vào bả sao, tứ
là nhằ vào triế họ Đ?c vềnhà nư?c và pháp quyề, vì mộ lý do đ?n giả là việ
nghiên cứ đ lấ nư?c Đ?c làm khở để.
Nế nhưmuố xuấ phát từchính bả thân status quo
1*
củ nư?c Đ?c, - dù là mộ
hình thứ thích đng duy nhấ, cụthểlà dư?i hình thứ phủđ?nh, - thì kế quảcũg vẫ
sẽlà mộ sựlầ thờ. Ngay cảviệ phủđ?nh hiệ tạ chính trịcủ chúng ta cũg đ nằ trong
cái nhà kho lịh sửcủ các dân tộ hiệ đ?i, nhưmộ quá khứphủđ?y bụ bặ. Khi tôi gạ
bỏnhữg bím tóc rắ phấ, tôi vẫ lạ gặ phả nhữg bím tóc không rắ phấ. Khi tôi bác
