ĐỢT TUYỆT CHỦNG THỨ SÁU - Trang 107

trải rộng hơn chín mươi vĩ độ trái đất. Nước Anh thuộc về lục địa Avalonia -
giờ đã mất, và khe núi Dob nằm ở Nam Bán cầu, dưới đáy một đại dương
tên là Iapetus.

Tiếp sau kỷ Ordovic là kỷ Cambri [

*

] nổi tiếng, ngay cả với những sinh

viên địa chất học vừa mới nhập trường, bởi “sự bùng nổ” của các dạng sống
mới đã xuất hiện. Cả kỷ Ordovic nữa, cũng là một thời kỳ mà sự sống cất
cánh đầy háo hức theo những hướng mới - giai đoạn được gọi là sự phát xạ
Ordovic - dù sự sống vẫn chủ yếu chỉ giới hạn dưới nước. Trong kỷ
Ordovic, số lượng các họ sống dưới nước tăng gấp ba, và các đại dương đầy
những sinh vật mà chúng ta ít nhiều sẽ nhận ra (những tổ tiên của loài sao
biển, cầu gai, ốc biển và ốc anh vũ ngày nay) và cũng nhiều tới mức chúng
ta sẽ không thể nhận ra (loài dây sống hình răng [

*

] với hình dạng có lẽ

giống lươn; loài bọ ba thùy, có vẻ giống một con cua hình móng ngựa; và
những con bò cạp biển khổng lồ, mà có thể tạm xác định là giống nhất với
một cơn ác mộng). Những rạn san hô đầu tiên xuất hiện, và tổ tiên của
những loài sò ngày nay bắt đầu có hình dạng như thế. Tới giữa kỷ Ordovic,
những loài cây đầu tiên bắt đầu tràn lên chiếm đất liền. Đây là những giống
rêu và địa tiền rất ban sơ, chúng bám ở những vùng đất rất thấp, như thể
chưa biết phải làm gì với môi trường xung quanh.

Vào cuối kỷ Ordovic, khoảng 444 triệu năm trước, các đại dương trống

trơn. Có vẻ như khoảng 85% các sinh vật biển diệt vong. Trong một thời
gian dài, biến cố này được coi như một trong những thảm-họa-giả thể hiện
rằng các hồ sơ hóa thạch không đáng tin cậy tới mức nào. Ngày nay, nó
được coi là đợt tuyệt chủng đầu tiên của Ngũ đại Biến cố, và người ta cho
rằng nó đã diễn ra trong hai bước ngắn, cực kỳ chết chóc. Dù các nạn nhân
của nó không đặc sắc như những nạn nhân bị tiêu diệt vào cuối kỷ Phấn
trắng, cả nó nữa cũng là một cột mốc đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử sự
sống - một khoảnh khắc mà luật chơi bỗng nhiên bị đảo ngược, với hệ quả,
dù vô tình hay cố ý, sẽ kéo dài mãi mãi.

Những loài động vật và thực vật đã vượt qua được đợt tuyệt chủng kỷ

Ordovic “sống tiếp để tạo nên thế giới hiện đại”, nhà cổ sinh vật học người