Nhìn chung, càng biết nhiều về thời kỳ chuyển giao K-T, những diễn giải
của Lyell về các hồ sơ hóa thạch càng tỏ ra ương ngạnh. Vấn đề với hồ sơ
không phải là sự tuyệt chủng từ từ mà hóa ra là tuyệt chủng đột ngột. Thậm
chí ngay cả những vụ tuyệt chủng đột ngột lại có vẻ như kéo dài.
Hãy xem xét biểu đồ dưới đây. Mỗi loài đều có “triển vọng bảo tồn”, tức
khả năng một cá thể của loài đó sẽ trở thành hóa thạch, và điều này phụ
thuộc vào, trong nhiều yếu tố, loài đó phổ biến tới đâu, nơi sinh sống của nó
và nó cấu tạo ra sao (Các tổ chức hữu cơ vỏ dày ở biển có cơ hội được bảo
tồn tốt hơn nhiều so với những con chim có xương xốp).
Trong biểu đồ này, những vòng tròn trắng lớn đại diện cho những loài
hiếm khi tìm thấy hóa thạch, vòng tròn cỡ vừa cho những loài được bảo tồn
thường xuyên hơn, còn những chấm nhỏ cho những loài vẫn còn rất nhiều
ngày nay. Ngay cả nếu tất cả những loài này cùng diệt vong chính xác vào
một thời điểm, có vẻ là những loài với vòng tròn trắng lớn đã biến mất sớm
hơn nhiều, đơn giản vì những gì còn lại của chúng hiếm gặp hơn. Hiệu ứng
này được gọi là hiệu ứng Signor-Lipps - đặt theo tên những nhà khoa học đã
xác định được nó - có xu hướng “trải rộng” những biến cố tuyệt chủng đột
ngột, khiến chúng có vẻ là những sự kiện kéo dài, lâu lắc.
Sau vụ tuyệt chủng K-T, đã mất thêm hàng triệu năm để sự sống hồi phục
lại mức độ đa dạng trước đó. Cùng lúc, nhiều nhóm phân loại sống sót được
có vẻ đã suy giảm mạnh. Hiện tượng này, có thể thấy được qua những sinh
vật có lỗ nhỏ xíu xuất hiện trên lớp iridium ở Gubbio, được gọi là hiệu ứng
Lilliput.
***
Landman, Garb và đám sinh viên sau đại học tiến dần từng bước ở đáy
lạch cả buổi sáng. Dù chúng tôi đang ở ngay giữa, bang có mật độ dân số
đông nhất nước, không một ai đi ngang qua thắc mắc xem chúng tôi đang
làm gì. Khi trời dần ấm áp hơn và ẩm ướt hơn, thật thoải mái được đứng
ngập mắt cá chân trong nước (dù tôi quả có tự hỏi về thứ chất lỏng màu đỏ
nhờ nhờ này). Có người đã mang theo một chiếc hộp bìa cứng, và do tôi
