Số là, gần đây tôi đang lập catalog cho các bản thảo trong thư viện trường
đại học trước đây ông ta làm việc. Sắp hoàn thành xong với các tập sách có
đánh số trên các giá sách, tôi hỏi thư viện trưởng xem còn quyển sách nào
ông cho tôi cần phải đưa vào tài liệu của mình không. "Có lẽ không đâu.
Nhưng ta cứ đến khu vực bản thảo xem lại cho chắc chắn. Anh có thời gian
không?" Tôi có thời gian. Thế là chúng tôi đến khu bản thảo, đưa hết chúng
ra, cuối cùng còn một cái giá trên không có gì hết, mà chỉ có phần lớn là
các lời tuyên thệ, các gói gồm những mẫu giấy rớt, các bài thực tập ở
trường, Cyrus – một thiên trường thi anh hùng ca, chia ra nhiều đoạn (sản
phẩm của một mục sư miền quê nhàn rỗi), các bản luận văn ngắn về toán
học của một giáo sư quá cố và nhiều loại khác đã quá quen thuộc đối với
tôi. Tôi ghi chép tóm tắt lại. Cuối cùng là một cái hộp thiếc được đem ra
phủi bụi đi, trên có dán nhãn đã mờ "Giấy tờ của đức Phó chủ giáo Haynes
do chị ông là cô Letitia Haynes đem cho năm 1834".
Tôi nhận ra ngay cái tên đã gặp ở đâu đó và xác định rất mau "Đây
hẳn là phó chủ giáo Haynes người đã kết thúc cuộc đời một cách rất kỳ
quặc ở Barchester. Tôi có đọc cáo phó đăng trong tờ tạp chí Gentleman s
Magazine. Tôi đem cái hộp này về nhà được không? Ông có biết trong đó
có gì không?"
Thư viện trưởng rất mong tôi cầm nó về, khi nào rảnh rỗi sẽ xem xét.
"Bản thân tôi cũng chưa nhìn vào đó bao giờ, tôi rất muốn" ông ta nói "Tôi
dám chắc đây là cái hộp mà hiệu trưởng của chúng tôi bảo lẽ ra trường
không nên nhận. Ông bảo Martin như vậy nhiều năm về trước, ông cũng
nói chừng nào ông còn là hiệu trưởng ở đây thì không ai được mở ra.
Martin đã nói với tôi, ông ta cũng rất muốn biết bên trong có gì, nhưng hiệu
trưởng luôn để trong tủ có khoá, thời ông không ai sờ vào được, sau khi
ông mất chẳng biết lầm lẫn thế nào đó, các vị nối nghiệp ông mới đem để
vào chỗ nào không biết, vài năm nay nó mới quay lại đây. Không hiểu sao
tôi chưa mở ra, nhưng hôm nay tôi phải rời Cambridge, anh cứ mở ra mà
