Ngày thành phục vua quá cố Lê Hiến Tông, Phò mã Nguyễn Huệ thực
hiện đúng nghi lễ và đã xử phạt nghiêm khắc đối với một tên tiểu lại tỏ thái
độ bất kính trong lúc phát phục. Cả triều đình đều khiếp sợ không dám lơ
đãng, tôn nghiêm thực hiện nghi lễ.
Đất nước vừa trải qua binh biến, tang lễ tuy đơn sơ giản dị, nhưng lễ
nghi vẫn đầy đủ trang trọng. Nguyễn Huệ hộ tống linh cửu đến bến sông,
sai bốn vị tướng soái của mình đều mặc tang phục xuống thuyền đứng
thành tứ trụ, hộ tống linh cửu về tới lăng Bàn Thạch ở Thanh Hóa, an táng
cùng với liệt tổ liệt tông của hoàng triều nhà Lê.
***
Vua Thái Đức thiệp thế đa mưu, nhưng có phần cầu an tiêu cực và bảo
thủ. Hồi chưa có một tấc đất trong tay thì xông xáo lên nguồn xuống biển,
thủ giữ ải Bắc, tấn công vào ải Nam. Khi bình xong Đàng Trong thì bằng
lòng với thực tại, có được bao nhiêu thủ giữ bấy nhiêu, nghiên cứu cách ăn
chơi hoang lạc, chứ không giữ đúng lời hứa của ngày mở đầu lập hội Chiêu
anh. Đột nhiên nhận tấu trình của Nguyễn Huệ xin cử binh chinh Bắc “phạt
Trịnh, phò Lê”, nhà vua vội vàng sai người ra Phú Xuân ngăn lại thì đã
muộn. Chẳng bao lâu lại nghe Nguyễn Huệ chiếm được Thăng Long tiếng
tăm vang dội và bằng lòng làm phò mã giúp vua Lê sửa sang việc nước.
Biết em mình hiếu động ở lâu ắt sinh biến trong lòng, nhà vua lo sợ muốn
gọi về, nhưng chẳng bút mực nào chế ngự nổi liền tuyển một Lữ đoàn nhuệ
binh hộ tống vi hành.
Ra đến Nghệ An, nhân dân đón tiếp nồng hậu ăn uống nghỉ ngơi thư
giãn lên đường. Đi chẳng bao xa đã thấy một toán người cầm đòn ống,
đóng khố bện, mình trần trùn trục, đứng chật hai bên đường cướp của ư?
Nhà vua truyền cho binh lính đuổi theo tiêu diệt bọn cướp cứu nguy cho
nhân dân. Bọn chúng vờ thua chạy, lừa quân Tây Sơn đến nơi hẻolánhđã có
hằng trăm người mai phục sẵn, chúng đồng loạt quay trở lại rút dao găm từ
trong đòn ống ra xông vào tuyên chiến. Quân Tây Sơn hoảng sợ tháo chạy
