KHẢO LUẬN VỀ ÔNG PHAN THANH GIẢN - Trang 246

xuất có khác. Hơn nữa, triều Nguyễn đang xuống, mất lòng dân, nội bộ lục
đục . . .
Trong tinh thần ấy, chúng ta xưng tụng phái "chủ chiến". Nhưng không thể
rơi vào chủ nghĩa "duy ý chí" - chỉ cần đánh và hể đánh là thắng."
(Trích từ bài Tổng luận của Trần Bạch Đằng đăng trong sách Địa Chí Văn
Hóa Thành Phố ****; xuất bản năm 1978; trang 436)

Từ đoạn viết trên của ông Trần Bạch Đằng, có những điểm sau đây cần

được nêu lên:

Chúng ta kết án: chúng ta ở đây là những ai?
Chúng ta kết án một loạt chủ trương "cầu hòa" với Pháp "chuộc" các tỉnh

đông Nam Bộ . . .của triều đình,

Chúng ta kết án những nhượng bộ của Phan Thanh Giản. . .
Chẳng có gì bào chữa nổi cho sự ương hèn.
Chúng ta xưng tụng phái chủ chiến. Phái chủ chiến là ai?
Không thể rơi vào chủ nghĩa "duy ý chí"- Chỉ cần đánh và hể đánh là

thắng.
*
1/- Chúng ta kết án: Chúng ta là ai?