1030
Đã có chồng chưa? Được mấy con?
Cô gái liền ñọc bài thơ sau:
Tôi ở Tây-hồ bán chiếu gon
Cớ chi ông hỏi hết hay còn
Xuân xanh mới ñộ trăng tròn lẻ
Chồng còn chưa có, có chi con.
Nguyễn Trãi tấm tắc khen:
- Chao ôi! Tài này thật nàng Ban, ả Tạ dễ không sánh kịp! Ta ñang cần một
người hầu bút nghiên, chẳng hay nàng có muốn bỏ nghề bán chiếu, về ở với ta
trong phủ không?
Biết là mưu ñã ñắt, cô gái gật ñầu. Sau lần ñi dạo chợ ấy, Nguyễn Trãi ñưa Thị
Lộ về làm hầu gái. Càng ngày ông càng yêu vì nết, trọng vì tài. Với ông, Thị Lộ
vừa là một người vợ, vừa là một người bạn văn chương. Sắc ñẹp của nàng làm
cho cả phủ nổi ghen. Nhưng nàng lại rất khôn ngoan, biết lấy lòng tất cả mọi
người. Đối với Nguyễn Trãi thì hết sức chiều chuộng, lại giúp ông thảo các giấy
tờ việc quan rất trôi chảy, nên ông rất yêu dấu.
Tiếng ñồn về người hầu gái của Nguyễn Trãi chẳng mấy chốc vang ñi khắp
nơi. Buổi ấy nhà vua ñang cần một người hầu giảng sách, nghe tiếng Thị Lộ tài
sắc hơn ñời, vua bèn buộc Nguyễn Trãi dâng luôn cho mình. Thị Lộ lại trổ tài và
hết mực chiều chuộng ông vua trẻ. Càng ngày vua càng yêu mến không rời,
phong cho làm nữ học sĩ.
Một hôm, mẹ vua bị bệnh ñau mắt rất nặng, thái y viện không có cách gì chữa
khỏi. Nghe tin này, Thị Lộ bèn tâu vua: - "Thiếp ngày xưa, ngoài việc học chữ
còn võ vẽ ñôi chút về nghề y. Nếu ñược phép bệ hạ, thiếp xin thử chữa cho
hoàng thái hậu xem sao". Vua không ngờ nữ học sĩ lại lắm tài nghề, bèn y cho.
Thị Lộ ñến nơi, chỉ dùng lưỡi mình liếm vào con mắt của mẹ vua, tự nhiên bệnh
ñau mắt của mẹ vua khỏi hẳn, không cần tra thuốc men gì. Sau việc ấy vua lại
càng yêu dấu và tin cậy.
Một hôm, vua bị bệnh ñau lưỡi. Sực nhớ tới Thị Lộ, nhà vua bèn ñòi nàng vào
cung ñể chữa cho mình. Thấy ñúng là cơ hội báo thù ñến nơi, Thị Lộ bèn bảo
nhà vua lè lưỡi cho mình chữa. Vua thè lưỡi ra, rắn liền cắn vào lưỡi một cái.
Vua ngã chết ngay không kịp kêu lên một tiếng. Triều ñình lập tức bắt giam Thị
Lộ và bắt giam luôn cả họ nhà Nguyễn Trãi ñể xét xử. Chẳng mấy chốc mà cái
án giết vua ñã thành.Thị Lộ bị tội trảm quyết. Khi ñao phủ sắp sửa ñem xử tù, thì
nàng xin phép ñược xuống sông tắm gội lần chót. Người ta y theo lời xin, cho
một người lính gác tù ñi theo canh giữ. Nhưng khi vừa bước xuống nước, rắn lập
