1050
162. HOẰNG TÍN HẦU
Vào thời nhà Lê, có một người nhờ sức khỏe và võ nghệ cao cường nên lập
công to với triều ñình, ñược vua cho làm quan ñại thần, lại ñược phong tước
quận công. Quận công còn ñược vua ban cho một làng ở Hải-dương là làng Phú-
thị ñể hưởng lộc và bắt dân phục dịch. Có quyền thế nghiêng trời, lại ñược vua
tin chúa cậy, nên từ ngày về trí sĩ, quận công rất hống hách với dân trong vùng.
Ai ñi qua trước cửa phải cất nón cúi ñầu hoặc xuống ngựa. Ai hơi trái ý là ñòi
ñến nọc cổ ñánh ngay, bất kể người ñó là quan hay dân. Cho nên cả một trấn
chẳng ai dám ho he. Đối với dân làng Phú-thị, quận công tuyên bố ngài sẽ rộng
lượng tha cho tất cả sưu thuế, phu phen, nhưng mọi chi phí trong gia ñình ngài
thì làng phải ñài thọ; mọi việc trong nhà ngài, làng phải chu toàn. Khi ngài muốn
bất cứ ñiều gì, làng phải làm ngay không ñược chậm trễ.
Không bao lâu quận công chết ñi, ñể lại tám cậu con trai. Tuy không làm quan
như bố, nhưng các cậu lại ñược "tập ấm", ngôi nhất nhị phẩm. Cho nên, trừ một
cậu Tám mới mười hai, mười ba tuổi, còn thì cả bọn ñều hống hách lại có phần
hơn cả bố chúng. Chúng ra lệ bắt dân làng phải chia phiên nhau nuôi nấng và
hầu hạ. Hàng ngày chúng không ăn cơm nhà, bắt các gia ñình phải cắt lượt làm
cỗ cho mình ăn, hết nhà này sang nhà khác; hễ cần ăn ở ñâu thì bọn sai nhân ñến
cắm ñòn xóc trước cửa báo cho biết trước một ngày. Mỗi lần ñến kỳ tế thần, làng
phải dọn hai cỗ thịnh soạn, phải ñặt giường lèo trên thượng ñiện bên cạnh ngai
thờ cho chúng ngồi ăn, trong khi ñó phải có ả ñào múa hát ñàn ñịch, chuốc chén
"quỳnh tương", và ở ngoài sân dân làng phải áo mão chỉnh tề, chiêng trống rộn
rịp, làm lễ tế ñủ ba chầu như lễ tế thần, chúng gọi ñó là "lễ tế sống".
Dựa theo lệnh cũ của bố chúng ñể lại, chúng muốn gì là mọi người phải làm,
không ñược chậm trễ. Cho nên cũng có lúc một cậu nào ñó trong bọn chúng thấy
con gái nhà ai vừa mắt, thì cho sai nhân ñến báo trước cho nhà ấy phải ñi vắng
cả nhà ñể nó ñến với một mình cô gái, muốn làm gì mặc ý. Hễ ai trái lệnh thì
bầy côn quang võ sĩ của chúng sẽ kéo tới phá phách không tiếc tay và ñánh ñập
vô tội vạ.
Về phía dân làng thì sự căm thù chất chứa ñã lâu, nhưng chẳng ai dám ñộng
ñến lông chân của chúng, vì sợ ñùi gậy của bọn côn quang thì ít, mà sợ lệnh vua
thì nhiều. Tuy vậy, mối thù ngày một chất cao như núi. Họ bảo nhau: - "Một bọn
trẻ ranh tám ñứa bắt dân ta phải nuôi ăn, nuôi mặc, rồi lại nuôi dâm. Thế mà
hàng năm lại phải lạy sống. Chẳng có cái nhục nào bằng cái nhục này. Không
giết chết chết chúng ñi thì dân ta không thể sống ñược!".
Vào dịp Tết năm Thân, người ta rộn rịp chuẩn bị làm lễ tế thần vào hôm mùng
sáu tháng giêng. Nhưng lần này dân làng có cuộc họp kín, bàn nhau trừ khử
