KHO TÀNG TRUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM - Trang 1064

1064

bộ hạ của vua Thủy theo lệnh chủ tìm cách lên trần hại Cường Bạo bằng chước
khiêu khích.

Người ta nói do việc Cường Bạo la hét, ñánh trống chiêng, cho gà gáy, chống

cự các thần và làm cho Ngọc Hoàng phải ra lệnh lui binh, nên từ ñấy về sau,
Thiên Lôi rất sợ tiếng gà gáy, còn vua Thủy thì lại sợ tiếng chiêng trống, tiếng la
hét. Mỗi lần có sấm sét người ta bắt chước tiếng gà gáy ñể cho Thiên Lôi không
dám bén mảng, hay khi bão lụt người ta thường gióng chiêng trống hay la hét
cho Thủy thần phải trốn chạy, hy vọng nhờ thế nước lụt có thể mau rút

1

.

KHẢO DỊ

Người Bắc-giang có truyện Sự tích ông Bạo Ngược vốn là dị bản của truyện

trên, nhưng ở ñây truyện ñã gắn bó với ñặc ñiểm ñịa lý của một vùng:

Ngày xưa, ở trung tâm tổng Tiên-bát có một hòn ñá lớn giống thực khí của nữ,

người ta gọi là Thạch-tỉnh (giếng ñá). Tự nhiên một hôm ñá nứt ra, xuất hiện
một người ñàn ông sức khỏe tuyệt trần. Không cha, không mẹ, không thầy,
không vua, ông thường làm chuyện ngược ngạo, ñặc biệt là không sợ một ai, nên
thường gọi là ông Bạo Ngược.

Cũng như chuyện trên, Bạo Ngược chỉ thân với thần Bếp. Người ta kiện ông

lên ñến Trời. Trời sai thần Sét xuống ñánh, nhưng mấy lần ñánh ñều hụt vì nhờ
có thần Bếp mách nước (các tình tiết cũng tương tự như ở chuyện Cường Bạo
ñại vương
). Nhưng kết thúc câu chuyện lại khác. Một hôm ông ñi cày, ñang cày
bỗng cá cày gãy, ông bèn ñút ngón tay trỏ của mình vào thay cho cá cày ñể
thanh toán nốt góc ruộng. Ở thiên ñình, thần Sét thấy không có dịp nào tốt hơn
thế nữa, bèn nhảy xuống ñánh chết. Ngày nay, làng Hạ-lát có một khu bãi (ở tả
ngạn sông Cầu) rộng ñộ 200 mẫu, tương truyền ñó là chỗ cư trú ñồng thời là nơi
hàng ngày luyện tập của ông Bạo Ngược. Hình thế ñất ñai ở ñây gồ ghề, ñất chỗ
nào cũng như bị cày xới lên không làm sao bằng ñược. Nhờ có những chiến tích
ñó, dân làng giành ñược bãi ñất về ñịa phận mình, không ñể làng khác chiếm

2

.

Người miền Nam có truyện Sự tích cây tràm cũng là dị bản, nhưng lại có

nhiều tình tiết ñặc biệt. Đại khái cũng có một anh chàng ngỗ ngược tên là Tràm,
chuyên môn nhờ ông Táo mà không nhờ vị thần nào khác. Các thần tức lắm, một
hôm ñem tội của anh tâu với Ngọc Hoàng, Ngọc Hoàng sai "Thiên Lôi chuyên
lột da" xuống trị tội. Ông Táo bày cho anh làm một cốt người bằng nan giống

1

Theo Tô Linh Thảo dịch trong Đại-nam kỳ nhân liệt truyện; Trương Vĩnh Tống. Chuyện lạ

nước Nam; và lời kể của người Hà-tĩnh (Mạnh Sào Quan).

2

Theo lời kể của người Bắc-ninh do Nguyễn Văn Tấn cung cấp.