1108
là một chàng trai ngoài hai mươi tuổi, dáng người nho nhã, ăn nói lễ phép, thì
không nỡ từ chối, nên tươi cười:
- Bố mẹ ñi vắng cả, chỉ có thiếp ở nhà. Người xưa có nói "nam nữ thận trọng
từ cái trao tay", mời chàng trọ lại ñây thật là bất tiện. Nhưng nay thấy chàng ñi
ñường mệt nhọc và ướt át, chẳng dám khăng khăng giữ lễ, vậy mời chàng cứ
nghỉ lại ñây, có cần gì thiếp xin giúp ñỡ.
Nói rồi ñốt lửa cho khách sưởi, lại thổi cơm mời ăn. Thầy cử thấy cô gái mặt
mũi xinh ñẹp, ăn nói khôn ngoan, tốt bụng, lại có vẻ con nhà có học thì trong
bụng lấy làm mến, bèn hỏi:
- Đa tạ cô chẳng nệ phiền hà, hết lòng giúp ñỡ, việc ñó tôi không dám quên ơn.
Tôi cũng không ngờ cô lại là kẻ theo nghiệp sách ñèn. Chẳng hay cô là con cái
nhà ai, bố mẹ làm gì?
Cô gái nói thật tất cả, trừ cái bệnh của mình. Thấy cô học giỏi, thầy cử bèn
cùng cô xướng họa. Hai bên ñối ñáp với nhau ñến khuya. Dần dần, từ chỗ yêu
mến, thầy cử ñâm ra bạo dạn, lại thấy chủ nhân một thân một mình, thầy bèn
ngỏ lời ñính ước kết hôn. Thương thân tủi phận, cô gái rơi nước mắt, nói:
- Phận thiếp xấu số không ñáng là kẻ nâng khăn sửa túi cho chàng. Xin chàng
hãy ñể tâm vào việc thi cử trước mắt, sau này có gì cũng chưa muộn.
Thấy nàng sụt sùi, thầy cử không biết ẩn tình, bèn bước lại khuyên dỗ. Cuối
cùng không ngăn ñược lửa tình anh nắm lấy tay nàng ñòi cầu thân. Cô gái tuy e
lệ cũng không từ chối. Hai bên coi nhau như vợ chồng.
Sáng dậy thầy cử vội ra ñi cho kịp ngày thi. Khi hai bên từ giã, anh hẹn:
- Một lời vàng ñá thề quyết trăm năm. Xin nàng hãy chịu khó chờ. Chuyến này
dù ñỗ hay hỏng, tôi cũng sẽ cậy người ñưa "lục lễ" ñến rước nàng làm vợ.
Sau khi thầy cử ra ñi, cô gái nghĩ ñến số phận hẩm hiu thì vô cùng ñau khổ. Cô
tự nghĩ: - "Ta may mắn ñược chàng thương tới, nhưng chàng ñâu có biết ta bệnh
hoạn khốn khổ thế này. Nếu chàng mà biết thì ta còn mặt mũi nào nữa, chẳng thà
chết quách còn hơn". Suốt ngày hôm ấy, nàng vừa tưởng nhớ vừa tuyệt vọng.
Trong một cơn phẫn chí ñến cực ñộ, cô gái bỗng dưng ngất ñi, hồn lìa khỏi xác
lúc nào không biết.
Sau ñó mấy ngày, vợ chồng phú ông mới hay tin; cả nhà ñổ tới chỉ còn biết
than khóc và an táng người bạc mệnh ở ngay trong ngôi nhà của nàng.
Lại nói chuyện thầy cử sau khi giã từ, ñi luôn mấy ngày mới ñến kinh kỳ. Hình
ảnh cô gái tài hoa gặp nhau trong một ñêm ñầy tình nghĩa ái ân choán hết tâm trí
chàng trẻ tuổi. Vào trường thi, bài của anh làm rất trôi chảy. Nhưng khi vào kỳ
cuối, bài "văn sách" ñầu ñề ra có phần hiểm hóc làm anh ngậm bút mãi. Cuối
cùng cũng viết thành bài, nhưng sau khi ra trường bước về quán trọ, anh mới
