1107
168. SỰ TÍCH THÁP BÁO ÂN
Ngày xưa ở xã Bình-quân, huyện Cẩm-giàng, có vợ chồng một phú ông nọ
sinh ñược mỗi một cô con gái. Cô xinh ñẹp nhất làng, tính nết lại dịu dàng, hiền
hậu, nhân nhà cô có nuôi thầy cho con trai học, phú ông cũng cho con gái theo
ñòi nghiên bút. Cô rất thông minh học chóng tiến tới, chẳng bao lâu ñã thông
kinh sách.
Nghe tin cô ñẹp người, tốt nết lại hay chữ, bọn con trai quanh vùng cũng ñã
nhiều kẻ rắp ranh. Nhưng phú ông tự nhủ: - "Con gái ta phải sánh duyên với
người nào văn chương lỗi lạc, chứ về với bọn phàm phu tục tử thì thật uổng phí
xuân xanh một ñời." Nghĩ vậy có mấy ñám con nhà giàu và quyền quý cho
người tới dạm, ông ñều lắc ñầu từ chối.
Cô gái càng lớn càng xinh, càng chăm học, thơ phú làm ra khó có ai theo kịp.
Nhưng không ngờ thật là trớ trêu. Trong người cô mang một chứng bệnh mà
thầy thuốc ñành bó tay: ñó là bệnh hủi. Trước cô còn e lệ giấu kín không cho ai
biết. Nhưng ngày một ngày hai, những chỗ sưng thối lở loét bắt ñầu hành hạ, cô
không thể che mắt thiên hạ ñược nữa. Thấy bà con làng xóm xì xào về bệnh của
con gái, và cũng e ngại chứng bệnh dễ lây, phú ông ñành phải làm một ngôi nhà
bên cạnh ñường nhưng xa làng ñể cho cô ở riêng biệt, chỉ thỉnh thoảng cho con
hầu mang tới gạo muối tiền nong cho cô chi dùng hàng ngày, không ñể thiếu
thốn. Cứ như thế, cô gái xấu số nọ chịu nhận cuộc sống cô ñơn buồn rầu ñã hơn
một năm.
Một hôm có một thầy cử trẻ tuổi trên ñường ñi thi hội. Vừa ñi lọt vào lùm cây
thì trời bỗng ñổ cơn mưa, anh nhanh chân tìm một hốc cây ñể ẩn nấp. Nhưng
trận mưa kéo dài mãi ñến tối. Cho nên vừa ngớt hột mưa, anh phải vội vã ñi tìm
chỗ nghỉ trọ. Vừa hay bên cạnh ñường, anh thấy le lói có ánh ñèn, bèn chạy tới
gọi cổng, không biết ñấy là nhà cô gái hủi. Tiếng cô gái nói vọng ra:
- Ai ñấy, hãy ñi kiếm chỗ khác mà trọ, ở ñáy nhà cửa chật chội không ở ñược
ñâu!
Đứng ở ngoài cửa thầy cử ta kèo nài:
- Tôi ñây. Xin làm ơn cho vào hơ nóng một tý, kẻo vừa rồi mưa ướt hết cả.
- Xin mời khách ñi nữa sẽ có chỗ trọ, nhà tôi vắng vẻ không tiện mời vào.
- Tôi là cử nhân họ Trần ñi thi hội, vì làng xóm còn quá xa xin cho nghỉ lại
một tý, nếu không tiện thì tôi sẽ ñi.
Thấy giọng có vẻ cầu khẩn, lại nghe khách tự xưng là con nhà lễ giáo, cô gái
bỗng ñộng lòng thương, bèn ra mở cổng mời vào. Dưới bóng ñèn, cô thấy khách
